Trang chủ › Chống sạt lở & xói mòn › Tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án: bản đồ phân vùng, số liệu mưa và khảo sát địa chất
Tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án: bản đồ phân vùng, số liệu mưa và khảo sát địa chất
Tóm tắt
Tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án là gom ba lớp dữ liệu trước khi thiết kế mái: bản đồ phân vùng nguy cơ, số liệu mưa và khảo sát địa chất tại mái. Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 cho biết khu đất thuộc cấp nguy cơ nào; độ dốc, loại đất, nước rỉ của từng mái thì phải đo tại chỗ. Bài viết này trình bày cách tra cứu nguy cơ sạt lở qua ba lớp đó và giải thích vì sao kết quả quyết định mái theo hướng dẫn mái đơn giản hay phải thiết kế riêng.

Khu đất dự án nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cấp nào, và tra cứu ở đâu? Bản đồ đã ghi nguy cơ thấp thì còn cần khảo sát mái không? Mưa ở vùng đó dồn vào những tháng nào, và điều đó ảnh hưởng gì tới thiết kế mái, lịch trồng cỏ?
Trong bài viết này, OlaFarm, đơn vị đã cấp giống cỏ Vetiver cho hơn 600 dự án, sẽ giúp bạn tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án theo ba lớp dữ liệu công khai: bản đồ phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá, số liệu mưa dùng trong xây dựng, và những gì phải ghi khi khảo sát tại mái.
Bài viết cũng hướng đến việc giúp bạn đặt ba lớp đó lên một phiếu sàng lọc, để biết mái nào làm theo hướng dẫn mái đơn giản được, mái nào cần kỹ sư địa kỹ thuật thiết kế riêng.
Nội dung bài
Tra cứu nguy cơ sạt lở cho dự án cần những dữ liệu nào?
Nguy cơ sạt lở của một khu đất được trả lời bằng ba lớp dữ liệu: vùng, mùa mưa và chính mái đó, mỗi lớp lấy từ một nguồn riêng.
Trước hết là chuyện tên gọi. Sạt lở đất, còn gọi là trượt lở đất đá (landslide), là hiện tượng đất, đá, mảnh vụn dịch chuyển từ trên sườn dốc xuống dưới tác động của trọng lực (Thông tư 97/2025/TT-BNNMT, tr. 1). Bản đồ của cơ quan địa chất dùng chữ “trượt lở đất đá”, còn người tìm thông tin thường gõ “sạt lở”. Hai chữ chỉ cùng một hiện tượng.
Mỗi lớp được tra ở một nơi và trả lời một câu khác nhau:
| Lớp dữ liệu | Tra ở đâu | Cho biết | Không cho biết |
|---|---|---|---|
| Bản đồ phân vùng nguy cơ trượt lở 1:50.000 | Cổng của đề án trượt lở; Sở Nông nghiệp và Môi trường | Cấp nguy cơ của vùng, của xã | Một mái cụ thể dốc bao nhiêu, đất gì |
| Số liệu mưa nhiều năm | QCVN 02:2022/BXD; cơ quan khí tượng thủy văn | Tháng mưa nhiều, lượng mưa ngày lớn nhất | Mưa của mùa sắp tới |
| Mưa theo giờ, tin cảnh báo | Hệ thống cảnh báo của Cục Khí tượng Thủy văn | Xã có nguy cơ trong 6 giờ tới | Nguy cơ lâu dài của khu đất |
| Khảo sát tại mái | Đơn vị khảo sát, kỹ sư địa kỹ thuật | Độ dốc, chiều cao, đất, nước rỉ, dấu hiệu trượt | Bối cảnh của cả vùng xung quanh |
Căn cứ: (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, n.d.); (QCVN 02:2022/BXD); (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, 2026); (TVNI, Standards & Guides, 2026).

Vì sao phải đủ cả ba? Lấy ví dụ một mái cao 4 m ở xã có nguy cơ thấp: nó vẫn có thể trượt nếu giữa mái có mạch nước rỉ. Ngược lại, trong vùng nguy cơ cao, không phải mái nào cũng nguy hiểm như nhau. Thiếu một lớp, quyết định về mái sẽ dựa trên phỏng đoán.
Bản đồ phân vùng nguy cơ trượt lở tra ở đâu, đọc thế nào?
Bản đồ phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá (landslide susceptibility map) cho biết khu đất thuộc cấp nguy cơ nào, và chỉ dừng ở đó.
Bộ bản đồ này là sản phẩm của đề án điều tra, đánh giá và phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá vùng miền núi mà Chính phủ phê duyệt năm 2012, do Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản chủ trì (Quyết định 351/QĐ-TTg). Phạm vi 37 tỉnh của đề án được trình bày ở bài nguyên nhân sạt lở đất.
Thuyết minh và bản đồ phân vùng tỷ lệ 1:50.000 của từng tỉnh được đăng ở mục “Phân vùng” trên cổng canhbaotruotlo.vn của đề án. Khi chúng tôi kiểm ngày 03/11/2026, mục này có 15 tỉnh, trong đó 12 tỉnh tải được bản thuyết minh đầy đủ: Bắc Kạn, Cao Bằng, Điện Biên, Hà Giang, Hòa Bình, Lai Châu, Lào Cai, Nghệ An, Quảng Ninh, Sơn La, Thanh Hóa và Yên Bái (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, n.d.). Tên tỉnh trên cổng vẫn theo địa giới trước khi sắp xếp năm 2025, nên bạn cần tra theo tên tỉnh cũ của khu đất.
Mỗi bản đồ chia khu vực điều tra thành năm cấp nguy cơ, kèm đề xuất về việc ở và xây dựng cho từng cấp:
| Cấp nguy cơ | Thuyết minh bản đồ đề xuất |
|---|---|
| Rất cao | Không thể sinh sống, cần di dời dân cư và có biện pháp phòng tránh cho công trình đang bị đe doạ |
| Cao | Khắc phục cho công trình đã có, không xây dựng công trình mới |
| Trung bình | Xây công trình mới được, nhưng phải có biện pháp phòng tránh, giảm thiểu hậu quả |
| Thấp | Xây được, vẫn cần chú ý giải pháp phòng tránh lâu dài |
| Rất thấp | Ổn định, chưa xác định được điều kiện gây trượt lở |
Căn cứ: thuyết minh bản đồ phân vùng tỉnh Lai Châu (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 59).
Năm cấp này được tính từ tám lớp yếu tố, trong đó có độ dốc địa hình, mật độ sông suối, kiểu vỏ phong hoá, độ bền kháng cắt của đất đá, mức chứa nước của tầng nước ngầm và thảm phủ (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 58). Độ dốc, đất đá, nước ngầm và thảm phủ cũng là những thứ khảo sát mái phải đo, chỉ khác ở độ chi tiết.
Chi tiết tới đâu? Tỷ lệ 1:50.000 nghĩa là 1 mm trên bản đồ bằng 50 m ngoài thực địa. Lấy ví dụ một mái taluy dài 100 m, cao 8 m, dốc 35° có hình chiếu bằng rộng khoảng 11 m; trên bản đồ nó chỉ còn là một vạch dài 2 mm, rộng chưa tới một phần tư milimét, mảnh hơn nét bút. Đúng như thuyết minh ghi, bản đồ được lập để làm một trong những cơ sở khoa học cho quy hoạch (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 8), không phải để thiết kế một mái.
Lớp nền của bản đồ còn có các điểm trượt lở đã xảy ra, thu từ khảo sát thực địa và giải đoán ảnh máy bay (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 9). Gần khu đất có điểm trượt cũ thì nên ghi lại để đối chiếu khi khảo sát. Những vết cắt, con đường mở sau thời điểm lập bản đồ thì không có trên đó.
Tỉnh chưa có thuyết minh trên cổng, trong đó có toàn bộ các tỉnh Trung Bộ từ Huế trở vào, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, thì cần hỏi Sở Nông nghiệp và Môi trường của tỉnh. Từ ngày 15/02/2026, bản đồ hiện trạng và phân vùng nguy cơ sạt lở đất ở tỷ lệ 1:10.000 và 1:2.000 đã có quy định kỹ thuật riêng (Thông tư 97/2025/TT-BNNMT, tr. 1); ở tỷ lệ 1:2.000, 1 mm chỉ còn 2 m ngoài thực địa. Khu đất nằm trong vùng nguy cơ cao hoặc rất cao thì nên hỏi thêm xem xã đó đã có bản đồ tỷ lệ lớn hơn chưa.
Số liệu mưa nào cần có trước khi thiết kế mái?
Thiết kế mái cần hai loại số liệu mưa: thống kê nhiều năm để tính rãnh và chọn mùa trồng, và tin cảnh báo theo giờ để giữ an toàn khi mái còn trần.
Mưa làm khối đất nặng thêm và đẩy áp lực nước trong lỗ rỗng lên, cơ chế đã được giải thích ở bài chống sạt trượt mái dốc do mưa. Danh mục dữ liệu cần có trước khi thiết kế cũng đặt cường độ mưa và mùa mưa ở nhóm đầu tiên (TVNI, Standards & Guides, 2026).
Ở Việt Nam, số liệu mưa dùng trong xây dựng nằm ở Phụ lục A của QCVN 02:2022/BXD, theo từng trạm khí tượng: lượng mưa trung bình tháng và năm, lượng mưa ngày lớn nhất, lượng mưa lớn nhất theo thời đoạn, số ngày mưa và lượng mưa theo các suất bảo đảm (QCVN 02:2022/BXD). Mỗi bảng phục vụ một việc khác nhau khi thiết kế mái:
| Số liệu mưa | Nằm ở đâu | Dùng để |
|---|---|---|
| Lượng mưa trung bình tháng và năm | QCVN 02:2022/BXD, Bảng A.25 | Biết mùa mưa bắt đầu và lên đỉnh lúc nào, chọn lịch trồng |
| Lượng mưa ngày lớn nhất | QCVN 02:2022/BXD, Bảng A.26 | Đầu vào khi tính rãnh đỉnh, rãnh cơ |
| Lượng mưa lớn nhất theo thời đoạn | QCVN 02:2022/BXD, Bảng A.27 | Biết mưa ngắn mà dồn dập tới đâu |
| Số ngày mưa trong tháng | QCVN 02:2022/BXD, Bảng A.28 | Xếp lịch đào, đắp, trồng tránh tháng mưa dày |
| Danh sách xã có nguy cơ trong 6 giờ tới | Bản tin cảnh báo của Cục Khí tượng Thủy văn | Giữ an toàn công trường khi mái còn trần |
Căn cứ: (Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng, 2026, tr. 83); (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, 2026).
Cách bố trí rãnh để nước không phá mái được trình bày ở bài thoát nước mái taluy.
Cần lưu ý rằng số liệu trong quy chuẩn được cập nhật đến năm 2017; bản dự thảo sửa đổi đang soạn nêu bão Yagi năm 2024 là một trong các lý do phải cập nhật (Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng, 2026, tr. 5). Công trình quan trọng ở vùng vừa có mưa cực đoan nên hỏi cơ quan khí tượng thủy văn chuỗi số liệu những năm gần đây.
Số liệu tháng còn quyết định lịch trồng. Hướng dẫn mái đơn giản của TVNI khuyên tính lịch sao cho cỏ có 8 đến 12 tuần đủ ẩm trước khi vào mùa mưa bão chính (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 4). Theo kinh nghiệm dự án của OlaFarm, một trong ba sai lầm đội trồng hay mắc là xuống giống ngay sát mùa mưa lớn trên mái đất chưa ổn định.
Ví dụ giả định, con số đặt ra cho dễ tính: bảng lượng mưa tháng của trạm gần khu đất cho thấy mưa đều từ tháng 5 và đỉnh mưa bão vào tháng 9. Lùi 8 đến 12 tuần từ đầu tháng 9, khung trồng rơi vào khoảng đầu tháng 6 đến đầu tháng 7, khi đất đã đủ ẩm. Trồng muộn hơn, hàng cỏ chưa kịp bén rễ đã gặp mưa lớn; trồng sớm vào cuối mùa khô thì phải tưới đều.
Công trình đường bộ có hạng mục thảm thực vật trên mái còn phải theo tiêu chuẩn cơ sở TCCS 50:2026/CĐBVN của Cục Đường bộ Việt Nam. Tiêu chuẩn này yêu cầu thu thập lượng mưa trung bình năm, lượng mưa và nhiệt độ trung bình tháng theo số liệu năm gần nhất của cơ quan có thẩm quyền; nơi mưa trung bình năm dưới 1.000 mm thì phải tưới bổ sung khi dùng thảm thực vật (TCCS 50:2026/CĐBVN, tr. 14). Nên ghi luôn ba con số này ngay khi tra số liệu mưa: công trình có cả hàng cỏ Vetiver lẫn thảm thực vật thì một lần tra dùng được cho cả hai.
Khi mái đã đào mà chưa có lớp phủ, thứ cần theo dõi là mưa lớn trong vài giờ. Hệ thống cảnh báo lũ quét và sạt lở đất thời gian thực của Cục Khí tượng Thủy văn đăng lượng mưa đo theo trạm. Mỗi bản tin cảnh báo kèm danh sách xã có nguy cơ trong 6 giờ tới và nhận định độ ẩm đất, có lúc đã gần bão hoà, trên 85% (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, 2026).
Ban chỉ huy công trường nên biết khu đất thuộc xã nào để đối chiếu với danh sách đó trong mùa mưa. Việc kiểm tra mái sau mỗi trận mưa lớn được trình bày ở bài kiểm tra mái taluy sau mưa.
Khảo sát địa chất tại mái cần ghi những gì?
Chỉ khảo sát tại chỗ mới trả lời được mái này dốc bao nhiêu, đất gì, có rỉ nước không, đã từng trượt chưa, và nếu trượt thì đè lên cái gì.
Danh mục dữ liệu địa kỹ thuật cần có trước khi thiết kế gồm năm nhóm: độ dốc và chiều cao mái; loại đất và sức kháng cắt (shear strength); đường rỉ nước (seep line) hoặc nước treo (perched water); lịch sử ổn định; và hậu quả nếu mái hỏng, tức những gì nằm trên mặt mái, trên đỉnh và dưới chân (TVNI, Standards & Guides, 2026).
Độ dốc và chiều cao. Góc dốc nên đo ở chỗ dốc nhất của mặt mái, không lấy trung bình, vì chỉ một đoạn dốc hơn 35° là mái đã ra khỏi phạm vi mái đơn giản (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2).
Loại đất và sức kháng cắt. Hố đào, lỗ khoan và thí nghiệm mẫu cho biết đất gì, dày bao nhiêu, nằm trên lớp nào. Sức kháng cắt là đầu vào của hệ số an toàn mái dốc. Lớp phong hoá dày bao nhiêu, đá gốc nằm ở độ sâu nào, chỗ nào đá lộ giữa mái: bản đồ không bao giờ thấy những chi tiết này.
Nước rỉ. Một vệt ẩm kéo ngang mái sau vài ngày nắng, một chỗ cỏ xanh khác thường giữa mái khô, hay nước rỉ ở chân mái là dấu hiệu nước ngầm đang thoát ra mặt mái. Mái có nước rỉ phải xử lý thoát nước trước (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2).
Lịch sử ổn định. Vết nứt căng (tension crack) phía sau đỉnh, vách sụt (back-scarp), chân mái phình ra, cây hoặc cột điện nghiêng là dấu hiệu khối đất đang chuyển vị sâu (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2). Trượt nông và trượt sâu khác nhau thế nào được trình bày ở bài các loại sạt lở.
Hậu quả nếu mái hỏng. Nhà, đường, đường điện trên đỉnh mái và sông suối, kênh mương dưới chân đều phải ghi lại. Mái có người hay công trình trong vùng ảnh hưởng không còn là mái “hậu quả hạn chế”, dù thấp và thoải (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2).

TCCS 50:2026/CĐBVN, tuy viết cho thảm thực vật trên mái đường bộ, ghi cụ thể hơn cách đo một số chỉ tiêu. Độ dốc lấy theo hồ sơ thiết kế, hồ sơ hoàn công hoặc đo tại hiện trường, cứ 20 m dài đo một vị trí rồi lấy trung bình; mái có nhiều độ dốc thì đo riêng từng đoạn (TCCS 50:2026/CĐBVN, tr. 12). Số trung bình đó dùng để đánh giá có áp dụng được thảm hay không; khi sàng lọc theo hướng dẫn mái đơn giản, góc dốc vẫn lấy ở chỗ dốc nhất.
Với đất, mái đắp lấy ít nhất 1 mẫu, mái đào ít nhất 3 mẫu ở mỗi hiện trường; độ pH đo theo TCVN 5979, mỗi loại địa chất ít nhất 1 mẫu (TCCS 50:2026/CĐBVN, tr. 13). Độ cứng của đất đo 1 vị trí mỗi 20 m dài; mức phong hoá bề mặt chia ba mức: phong hoá mạnh, phong hoá vừa và chưa phong hoá, đánh giá bằng mắt theo TCVN 11676:2016 (TCCS 50:2026/CĐBVN, tr. 14). Đo đủ các chỉ tiêu này ngay trong lần khảo sát đầu thì một bộ số liệu dùng được cho cả hàng cỏ Vetiver lẫn hạng mục thảm, nếu công trình có cả hai.
Ảnh hiện trạng là phần không thể thiếu của khảo sát. Phiếu ghi kết quả sàng lọc trong hướng dẫn mái đơn giản của TVNI có một dòng cho ảnh mặt mái, đỉnh mái và chân mái (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2). Bạn nên chụp ngay trong lần khảo sát đầu, kèm một vật làm thước đo trong khung hình.
Kết quả tra cứu quyết định giải pháp cho mái như thế nào?
Ba lớp dữ liệu chỉ có ích khi được đặt lên cùng một phiếu để trả lời một câu: mái này có nằm trong phạm vi của hướng dẫn mái đơn giản không.
Câu hỏi đó gắn với cỏ Vetiver (Chrysopogon zizanioides), loài cỏ sống lâu năm mọc thành bụi, rễ chùm đâm thẳng xuống đất, thường được trồng thành hàng theo đường đồng mức trên mái dốc. Hàng cỏ làm tăng sức kháng cắt của lớp đất gần mặt, giảm nguy cơ trượt nông, làm chậm dòng chảy và giảm áp lực nước trong tầng rễ; nhưng nó không thay được gia cố kết cấu ở nơi có nguy cơ trượt sâu (TVNI, Standards & Guides, 2026).
Vì vậy, bộ tiêu chuẩn của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI) dành riêng một hướng dẫn cho mái đơn giản: mái đào, mái đắp không dốc quá 35°, không cao quá 5 m, không rỉ nước, chưa từng hỏng và hậu quả hạn chế nếu hỏng (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 1). Mái không đạt dù chỉ một tiêu chí thì chuyển sang tiêu chuẩn mái công trình và cần kỹ sư địa kỹ thuật; bản thân hướng dẫn cũng nói rõ nó không thay khảo sát địa kỹ thuật (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 1). Hai tài liệu này được giới thiệu kỹ hơn ở bài tiêu chuẩn thiết kế cỏ Vetiver.
Bảng dưới đây do OlaFarm soạn để nối từng dữ liệu đã tra với câu hỏi mà nó trả lời:
| Dữ liệu đã tra | Lấy từ | Trả lời câu hỏi |
|---|---|---|
| Cấp nguy cơ của xã | Bản đồ phân vùng | Dự án có đặt công trình mới trong vùng nguy cơ cao, rất cao không |
| Độ dốc, chiều cao mái | Khảo sát | Có đoạn nào dốc hơn 35° hoặc cao hơn 5 m không |
| Nước rỉ, nước treo | Khảo sát | Có đường rỉ nước trên mặt mái hoặc ở chân mái không |
| Dấu hiệu trượt, điểm trượt cũ | Khảo sát, bản đồ | Mái đã từng trượt hoặc đang chuyển vị sâu không |
| Nhà, đường, sông quanh mái | Khảo sát, lớp nền bản đồ | Nếu mái hỏng, người và công trình có bị ảnh hưởng không |
| Mưa tháng, mưa ngày lớn nhất | QCVN 02:2022/BXD | Trồng tháng nào, rãnh có đủ sức dẫn nước không |
Ở bốn dòng độ dốc, nước rỉ, dấu hiệu trượt và vùng ảnh hưởng, chỉ một câu trả lời “có” là mái đã ra khỏi phạm vi mái đơn giản (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2). Coi một mái giáp ranh là mái đơn giản là một trong những nguyên nhân thất bại hay gặp; khi còn phân vân, nên chuyển sang thiết kế mái công trình và hỏi kỹ sư địa kỹ thuật (TVNI, Standards & Guides, 2026). Cỏ Vetiver khi ấy vẫn là phần thực vật của mái, nằm trong một thiết kế có rãnh và có kết cấu khi cần.
Để gom ba lớp dữ liệu vào một chỗ, OlaFarm soạn Phiếu khảo sát hiện trường và sàng lọc mái bằng tiếng Việt. Phiếu dựa trên danh mục dữ liệu và cổng sàng lọc của TVNI (TVNI, Standards & Guides, 2026; TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2), có thêm các chỉ tiêu đất và số liệu khí tượng theo mục khảo sát của TCCS 50:2026/CĐBVN (tr. 12), kèm danh sách ảnh hiện trạng cần chụp; đây là tài liệu OlaFarm tự soạn để dùng ở công trường Việt Nam.
Ngoài bản PDF để in, phiếu còn có bản Word để điền trên máy và bản Excel để ghi khi một công trình có nhiều mái.
Nếu bạn đang chuẩn bị thiết kế mái cho một dự án trên đất đồi và muốn biết mái nào trồng cỏ Vetiver theo hướng dẫn mái đơn giản được, OlaFarm rất sẵn lòng cùng bạn xem kết quả tra cứu nguy cơ sạt lở và ảnh hiện trạng, rồi tư vấn miễn phí dòng giống, dạng giống và khối lượng giống.
Để tư vấn được, chúng tôi cần bốn nhóm thông tin: ảnh toàn cảnh mái, ảnh phần đỉnh và phần chân; độ dốc, chiều cao, diện tích mái; loại đất và chỗ rỉ nước; mùa trồng dự kiến và công trường có nước tưới không. Bạn có thể xem trước giống cho dự án tại trang giống cỏ Vetiver cho dự án lớn, rồi gửi phiếu và ảnh cho OlaFarm qua trang liên hệ.
Tóm lại, tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án đi theo ba bước: tra bản đồ phân vùng để biết khu đất thuộc cấp nào, lấy số liệu mưa để chọn mùa trồng và tính rãnh, rồi khảo sát tại mái để biết độ dốc, chiều cao, đất, nước rỉ và lịch sử trượt. Bản đồ cho biết vùng, còn mái an toàn tới đâu thì phải đo tại chính mái đó. Có đủ ba lớp trên một phiếu, bạn sẽ biết mái nào làm theo hướng dẫn mái đơn giản được và mái nào cần kỹ sư địa kỹ thuật.
Câu hỏi thường gặp
Tôi tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu đất dự án ở đâu khi tỉnh của tôi chưa có bản đồ trên cổng của đề án?
Bạn nên hỏi Sở Nông nghiệp và Môi trường của tỉnh. Bộ bản đồ phân vùng của đề án được chuyển giao về địa phương dưới dạng tờ bản đồ A0, báo cáo thuyết minh và dữ liệu số (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 61). Dù có bản đồ hay không, khảo sát tại mái vẫn là việc phải làm trước khi thiết kế.
Khu đất của tôi nằm trong vùng nguy cơ cao trên bản đồ phân vùng, có được xây công trình không?
Thuyết minh bản đồ đề xuất không xây dựng công trình mới ở vùng nguy cơ cao, và chỉ khắc phục cho công trình đã có (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 59). Đây là đề xuất làm cơ sở cho quy hoạch; việc dự án được đặt ở đâu do cơ quan quy hoạch, xây dựng quyết định. Ở tỷ lệ 1:50.000, một nét 1 mm đã là 50 m ngoài thực địa, nên ranh giới giữa hai cấp cần được kiểm lại bằng khảo sát chi tiết.
Bản đồ ghi khu đất của tôi có nguy cơ thấp, tôi có cần khảo sát địa chất mái nữa không?
Cần. Bản đồ cho biết nguy cơ của vùng, còn mái do người đào hay đắp là một điều kiện mới mà bản đồ không có. Ngay ở cấp thấp, thuyết minh vẫn đề xuất chú ý các giải pháp phòng tránh lâu dài (Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, 2017, tr. 59). Độ dốc, chiều cao, nước rỉ và lịch sử trượt của từng mái chỉ có được qua khảo sát.
Mái đào của tôi cao 4 m, dốc 30°, có cần kỹ sư địa kỹ thuật không?
Hai con số đó nằm trong ngưỡng 35° và 5 m của hướng dẫn mái đơn giản (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 1). Mái còn phải không rỉ nước, chưa từng trượt, không có nhà, đường hay dòng nước trong vùng ảnh hưởng, chân mái không bị nước xói và không cần tường chắn, neo hay rãnh ngầm (TVNI, GUIDE-SIMPLE-SLOPES v2, 2026, tr. 2). Không đạt một điều kiện thì mái cần kỹ sư địa kỹ thuật thiết kế riêng.
Mái của tôi từng bị sạt, bao lâu sau thì trồng cỏ Vetiver được?
Phải xử lý thoát nước trước, và khối trượt phải đứng yên ít nhất trọn một mùa mưa rồi mới trồng (TVNI, Standards & Guides, 2026). Trồng trên một khối trượt còn đang hoạt động là một trong những nguyên nhân thất bại hay gặp. Trong thời gian chờ, mặt mái nên được che phủ tạm để hạn chế xói.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Thông tư 97/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 quy định kỹ thuật điều tra, thành lập bản đồ hiện trạng, bản đồ phân vùng nguy cơ, phân vùng rủi ro do sạt lở đất, lũ quét tỷ lệ 1:10.000 và 1:2.000, hiệu lực từ 15/02/2026. https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/97-bnnmt.pdf
- Bộ Xây dựng (2022). QCVN 02:2022/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng, ban hành kèm Thông tư 02/2022/TT-BXD ngày 26/9/2022, hiệu lực từ 26/3/2023. https://luatvietnam.vn/xay-dung/thong-tu-02-2022-tt-bxd-230407-d1.html
- Cục Đường bộ Việt Nam (2026). TCCS 50:2026/CĐBVN Công trình đường bộ – Bảo vệ bề mặt mái dốc bằng thảm thực vật. https://sxd.dienbien.gov.vn/bai-viet/cong-bo-tieu-chuan-co-so-tccs-502026cdbvn-cong-trinh-duong-bo--bao-ve-be-mat-mai-doc-bang-tham-thuc-vat
- The Vetiver Network International (TVNI). (2026, 9 tháng 10). VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
- The Vetiver Network International (TVNI). (2026). VGT for Simple Slope Stabilization (GUIDE-SIMPLE-SLOPES), v2, ngày 23/09/2026. Trong: VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
- Thủ tướng Chính phủ (2012). Quyết định 351/QĐ-TTg ngày 27/3/2012 phê duyệt đề án Điều tra, đánh giá và phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá các vùng miền núi Việt Nam.
- Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia (2026, 4 tháng 8). Tin cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy trên khu vực các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai và Tuyên Quang (số LQSL_476/01h40/DBQG). Cục Khí tượng Thủy văn. https://kttv.gov.vn/upload/thuyvan2/2026/8/4/dbqg_lqsl_20260804_0140.pdf
- Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (2026). Thuyết minh dự thảo Sửa đổi 01:202X QCVN 02:2022/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng. https://ibst.vn/upload/documents/file_upload/1770624538Thuyet-minh-sua-doi-QCVN02-v2.pdf
- Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản (2017). Thuyết minh bản đồ phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá khu vực tỉnh Lai Châu tỷ lệ 1:50.000 (sản phẩm Đề án Điều tra, đánh giá và phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá các vùng miền núi Việt Nam). Bộ Tài nguyên và Môi trường. http://www.canhbaotruotlo.vn/phanvung/PVLAICHAU1.pdf
- Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản (n.d.). Cảnh báo trượt lở: Phân vùng các tỉnh. http://www.canhbaotruotlo.vn/phanvungcactinh.html
OlaFarm là đơn vị cung cấp giống cỏ Vetiver được liệt kê trên danh bạ chính thức các nhà cung cấp giống cỏ Vetiver của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), mục Việt Nam (nguồn: Global Vetiver Grass Plant Suppliers). Nếu bạn cần mua giống cỏ Vetiver hoặc tư vấn thêm về giống cỏ này, hãy liên hệ OlaFarm để được trợ giúp.




