Trang chủ › Nông nghiệp bền vững › Thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức: khoảng cách hàng, cách dò tuyến và trồng

Thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức: khoảng cách hàng, cách dò tuyến và trồng

Tác giả ThS. Phạm Thị NhànCập nhật 31/10/2026Đọc 14 phútChuyên mục Nông nghiệp bền vững

Tóm tắt

Thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức là định vị các hàng cỏ chạy ngang sườn dốc trên những đường cùng độ cao, cách nhau một khoảng tính theo chênh cao. Tài liệu kỹ thuật quốc tế thường đặt hai hàng cách nhau 1–2 m theo chiều đứng. Bài viết này trình bày cách đo độ dốc, chọn khoảng cách, dò tuyến, trồng và kiểm tra hàng cỏ, và giải thích lý do vì sao thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức có thể giúp ruộng dốc tự thành bậc.

Mặt cắt một sườn dốc canh tác có bốn hàng cỏ Vetiver trồng theo đường đồng mức, mỗi hàng cách hàng dưới một khoảng đứng bằng nhau, đoạn đo dọc mặt đất giữa hai hàng dài hơn ở chỗ dốc thoải và ngắn hơn ở chỗ dốc đứng
Mặt cắt sườn dốc với hàng cỏ Vetiver theo khoảng cách đứng: chênh cao giữa hai hàng giữ nguyên, đoạn trên mặt đất thay đổi theo độ dốc.

Trên nương dốc của bạn, hàng cỏ nên đặt ở đâu và cách nhau bao xa? Làm sao vạch được một đường thật bằng trên sườn đồi khi không có máy đo? Và hàng cỏ trồng xong rồi thì nhìn vào đâu để biết nó đạt hay hỏng?

Trong bài viết này, OlaFarm sẽ giúp bạn đi qua từng bước của việc thiết kế hàng cỏ: đo độ dốc, đổi khoảng cách đứng ra khoảng cách trên mặt đất, dò đường đồng mức bằng khung chữ A, rồi trồng cho hàng cỏ kín từ ranh này sang ranh kia.

Bài viết cũng hướng đến việc giúp bạn kiểm tra hàng cỏ sau khi trồng và tránh những lỗi làm một hàng cỏ đúng chỗ thành vô dụng ngay trận mưa lớn đầu tiên.

Nội dung bài

Đường đồng mức là gì và khi nào nên trồng hàng cỏ theo đó?

Đường đồng mức (contour line) là đường nối những điểm cùng độ cao trên một sườn dốc, và nước mưa chảy trên mặt đất luôn cắt ngang những đường này.

Trên bản đồ địa hình, đường đồng mức là những vòng cong khép kín quanh quả đồi. Ngoài nương, nó là đường bạn đi ngang sườn mà không phải lên hay xuống bước nào. Vì nước luôn chảy theo hướng dốc nhất, tức vuông góc với đường đồng mức, nên một hàng cây trồng đúng trên đường này sẽ đón dòng chảy từ đầu đến cuối hàng cùng một lúc.

Hàng cỏ Vetiver làm việc theo cách đó. Cỏ Vetiver (Chrysopogon zizanioides) là loài cỏ lâu năm mọc thành khóm đứng, gốc dày, rễ chùm ăn thẳng xuống đất; trồng sát nhau thành hàng, các khóm khép lại thành một dải dày gọi là hàng rào cỏ Vetiver. Dải đó giống một đập tràn có lỗ: nước đi qua chậm lại và trải rộng ra, bùn đất lắng lại phía trên hàng, và nước có thêm thời gian thấm xuống đất (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 2). Bạn có thể đọc kỹ hơn về loài cỏ này ở bài cỏ Vetiver là gì.

Ruộng nào nên trồng hàng cỏ theo đường đồng mức? Có bốn điều kiện cần soát trước:

  • (a) Độ dốc từ khoảng 1% tới 30%. Dưới 1% thì hàng cỏ gần như không có việc để làm; trên 30% thì không nên làm cây hằng năm, và việc trở thành ổn định mái dốc.
  • (b) Hàng cỏ đứng ở chỗ có nắng. Dưới tán cây khép kín, khóm cỏ thưa dần, hở khe và thôi làm hàng rào.
  • (c) Đất không ngập nước quanh năm. Cỏ chịu ngập theo mùa tốt, nhưng gốc ngập liên tục rất lâu thì không bền.
  • (d) Chủ ruộng đồng ý giữ hàng cỏ lâu dài, vì hàng cỏ chỉ phát huy đầy đủ sau vài năm.

Bốn điều kiện trên là phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn hàng cỏ trên đồng ruộng (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 5–7). Ruộng nằm ngoài phạm vi đó không có nghĩa là không trồng được cỏ, mà là phải thiết kế theo bài toán khác.

Chọn khoảng cách khi thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức

Khoảng cách giữa hai hàng cỏ được tính theo chênh cao, gọi là khoảng cách đứng (vertical interval), chứ không theo số mét đo trên mặt đất.

Lý do nằm ở việc mỗi hàng cỏ phải đỡ một lượng nước như nhau. Hai hàng đặt cách nhau 2 m chênh cao thì trên sườn dốc 5% chúng cách nhau khoảng 40 m đo trên mặt đất, còn trên sườn dốc 57% thì chỉ còn khoảng 4 m (Ngân hàng Thế giới, 1993, tr. 23). Quy tắc phổ biến trong tài liệu kỹ thuật là đặt khoảng cách đứng 1–2 m tuỳ độ dốc (Grimshaw, n.d., tr. 6; TVNI, 2002, tr. 51).

Từ khoảng cách đứng, bạn đổi ra khoảng cách đo trên mặt đất bằng một công thức:

Khoảng cách trên mặt đất = Khoảng cách đứng ÷ sin(góc dốc)

Trong đó góc dốc tính bằng độ. Nếu bạn đo độ dốc theo phần trăm, góc dốc là góc có tang bằng độ dốc chia 100; ví dụ dốc 20% thì tang bằng 0,2, góc khoảng 11,3 độ. Bảng dưới đã tính sẵn cho các độ dốc hay gặp ngoài nương.

Độ dốcGóc dốcKhoảng cách trên mặt đất, khoảng cách đứng 1 mKhoảng cách trên mặt đất, khoảng cách đứng 2 m
5%2,9°20,0 m40,0 m
10%5,7°10,0 m20,1 m
15%8,5°6,7 m13,5 m
20%11,3°5,1 m10,2 m
25%14,0°4,1 m8,2 m
30%16,7°3,5 m7,0 m

Bảng do OlaFarm tính theo công thức trên.

Bảng này là khung xuất phát, còn ba điều chỉnh sau làm cho nó khớp với ruộng của bạn (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 7–8):

  • (a) Vùng mưa lớn, mưa dồn từng trận, hoặc đất dễ xói: rút khoảng cách 20–30%. Gặp cả hai điều kiện thì rút 30% và chuyển hẳn sang khoảng cách đứng 1 m.
  • (b) Dốc dưới 5%: dù công thức cho số lớn, đừng để hai hàng cách nhau quá 40–50 m trên mặt đất.
  • (c) Muốn chắc tay hơn sau vài mùa mưa thì trồng thêm hàng ở giữa, việc này luôn làm được về sau.

Trên dốc đứng và đất dễ xói, hàng dày hơn mức tối thiểu vẫn có lợi: trên ruộng dốc 17% ở Malawi, các hàng cỏ đặt cách nhau 2 m giữ đất tốt hơn rõ so với hàng cách 4 m (Kamoto và cộng sự, 2023). Ngược lại, ở vùng mưa rất lớn, một dải cỏ đơn lẻ có khi giữ đất kém bờ đất đắp; ở một lưu vực thấp, ấm và ẩm của Ethiopia, dải cỏ Vetiver giảm khoảng một nửa lượng đất mất, còn bờ đất giảm khoảng 90% (Assaye và cộng sự, 2025). Ở những nơi như vậy, hàng cỏ nên đi cùng bờ đất, trồng ở chân phía trên của bờ.

Một ví dụ tính bằng số giả định. Nương cà phê dốc 20%, sườn dài 100 m đo trên mặt đất, mỗi hàng chạy ngang sườn dài 80 m. Với khoảng cách đứng 2 m, hai hàng cách nhau khoảng 10 m, tức sườn cần 10 hàng. Vùng mưa lớn thì rút 30%, còn khoảng 7 m, tức 14 hàng, tổng chiều dài 1.120 m. Theo kinh nghiệm của OlaFarm với hàng cỏ chống xói mòn, cây cách cây 10–20 cm và mỗi hốc 1–5 tép, nên mỗi 100 m hàng cần 500–1.000 hốc, tức 500–5.000 tép. Khoảng rộng này là lý do OlaFarm tư vấn mật độ riêng theo đất và cây trồng của từng nương.

Một lưu ý về số đo trên máy tính. Đường đồng mức vẽ từ Google Earth hay bản đồ cho khoảng cách ngang, không phải khoảng cách trên mặt đất; ở dốc 30 độ hai số chênh nhau 15%, nên cắm cọc theo bản đồ mà không đổi thì hàng cỏ trên đất dốc sẽ thưa hơn thiết kế (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 7).

Dò đường đồng mức bằng khung chữ A trên nương

Đường đồng mức phải được dò bằng dụng cụ đo thăng bằng, không vạch bằng mắt, vì mắt người đứng trên sườn dốc gần như luôn đoán lệch.

Dụng cụ rẻ và dễ làm nhất là khung chữ A. Lấy hai cây tre hoặc gỗ dài 1–2 m làm hai chân, buộc chụm đầu trên, xoè hai chân dưới cách nhau chừng 1 m, rồi buộc một thanh ngang ở giữa và gắn một thước thuỷ (ni-vô) lên thanh ngang (ORDPB, n.d., tr. 61). Không có thước thuỷ thì treo một dây dọi từ đỉnh khung và vạch dấu chỗ dây chạm thanh ngang khi hai chân đứng trên mặt bằng phẳng.

Hình vẽ hai người dùng khung chữ A bằng tre có thước thuỷ trên thanh ngang để dò một đường đồng mức ngang sườn đồi, một người giữ khung, người kia cắm cọc tại chân trước, mũi tên vàng chỉ khung bước tiếp sang phải, hàng cọc tre nối thành đường cong bằng chạy quanh sườn
Cách dùng khung chữ A dò đường đồng mức trên sườn đồi: khung bước đi, chân sau giữ chỗ cũ, mỗi chỗ chân đứng là một cọc.

Cách dò cần hai người (ORDPB, n.d., tr. 61):

  1. Bắt đầu từ phía trên của sườn, cắm cọc thứ nhất ở mép ruộng.
  2. Đặt chân sau của khung đúng cọc thứ nhất, nhấc chân trước và dịch lên xuống trên mặt đất cho tới khi bọt thuỷ nằm giữa thước.
  3. Cắm cọc ở chỗ chân trước vừa đứng; đó là điểm cùng độ cao với cọc trước.
  4. Xoay khung bước tiếp: chân sau đặt vào chỗ chân trước vừa rời đi, lặp lại cho tới ranh ruộng bên kia.

Xong một tuyến, nhìn lại hàng cọc. Tuyến được nắn nhẹ cho dễ cày xới, miễn là không đoạn nào chạy xuôi dốc; điểm trũng nào lỡ đo sai phải sửa trước khi trồng, vì chỗ thấp nhất của hàng sẽ là chỗ nước phá qua trong trận mưa lớn đầu tiên (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 8).

Tuyến tiếp theo nằm thấp hơn một khoảng đứng. Cách đơn giản là đo xuống theo bảng ở mục trên, hoặc dựng một cọc dài đúng 1 m hay 2 m ở tuyến trên, ngắm thăng bằng từ đầu cọc xuống sườn để tìm điểm đầu của tuyến dưới (Grimshaw, n.d., tr. 6). Ngoài khung chữ A, ống nước trong suốt đổ đầy nước hay máy cân bằng laser cũng dò được đường đồng mức với cùng nguyên tắc.

Trồng hàng cỏ Vetiver kín từ ranh này sang ranh kia

Một hàng cỏ chỉ làm việc khi nó liền mạch, nên phần trồng phải lo cho hàng không có khe hở và không có đầu hở.

Nhiều bó tép giống cỏ Vetiver còn bầu rễ dính bùn xếp chồng ngoài ruộng cạnh bao xanh, chuẩn bị cho việc thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức
Tép giống cỏ Vetiver vừa tách khỏi khóm mẹ ở vườn giống OlaFarm, bó lại theo cụm trước khi giao.

Trình tự trồng gồm năm việc:

  1. Rạch rãnh theo đúng hàng cọc, sâu khoảng 12–15 cm, rộng 15–20 cm.
  2. Đặt tép đứng thẳng, cổ rễ nằm dưới mặt đất 3–5 cm sau khi lấp; nông quá thì cây khô và đổ, sâu quá thì cây chậm đẻ nhánh (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 10).
  3. Theo kinh nghiệm của OlaFarm với hàng cỏ chống xói mòn, cây cách cây 10–20 cm, mỗi hốc 1–5 tép tuỳ đất và khí hậu.
  4. Lấp đất, nén chặt quanh gốc cho hết túi khí, tưới đẫm nếu đất chưa ướt.
  5. Trồng vào đầu mùa mưa, khi đất đủ ẩm; xem thêm bài trồng cỏ Vetiver mùa nào.

Ở chỗ hàng cỏ băng qua rãnh trũng hay đường nước tự nhiên, trồng thành hai ba hàng thay vì một. Dòng chảy sẽ dồn về chỗ trũng, và sau hai ba mùa mưa chỗ đó tự đầy bùn, ngang bằng với phần còn lại của hàng (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 8).

Hai đầu hàng cần nối vào ranh ruộng, lối đi hay mương thoát nước, và quay hơi chếch lên dốc. Một hàng dừng giữa chừng sẽ xả hết nước nó đã gom quanh chính đầu hàng của mình. Nơi đường đi bắt buộc phải cắt ngang hàng cỏ, chọn điểm cao của tuyến và lót đá chỗ cắt, không bao giờ để ở chỗ trũng.

Cây trồng chính chạy song song với hàng cỏ, hàng cây đầu tiên cách hàng cỏ khoảng 0,5 m. Ở dốc 10% với khoảng cách đứng 2 m, hàng cỏ chiếm khoảng 1–2% diện tích ruộng (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 9–11).

Kiểm tra hàng cỏ sau khi trồng và những lỗi hay gặp

Hàng cỏ được kiểm bằng ba thứ nhìn thấy được: tỷ lệ cây sống, khe hở trong hàng, và lớp bùn đọng phía trên hàng sau mùa mưa.

Ở vườn giống OlaFarm tại Bắc Ninh, một hàng tép trồng đầu mùa mưa với cây cách cây 10–20 cm thường khép lá thành dải liền sau khoảng 4–6 tháng, chậm hơn mốc 2–3 tháng khi trời ấm và 3–4 tháng khi trời lạnh ghi trong cẩm nang tiếng Việt (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 61). Một hàng được coi là thành hàng rào thật sự khi gốc đã liền không còn khe quá 10 cm, đã qua ít nhất một lần cắt và một mùa khô, thường sau 12–18 tháng (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 5).

Trong năm đầu, việc kiểm gồm:

  • (a) Đếm cây chết sau tám tuần và dặm ngay; tiêu chuẩn đặt mức sống từ 90% trở lên (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 10).
  • (b) Lấp mọi khe rộng hơn 10 cm, ở bất kỳ tuổi nào của hàng.
  • (c) Cắt lần đầu khi cỏ cao 60 cm, chừa lại 20–30 cm; về sau giữ hàng cao 30–70 cm và cắt một tới bốn lần mỗi năm (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 11).
  • (d) Sau hai mùa mưa, đo độ dày lớp bùn đọng phía trên hàng ở vài điểm cố định, và chụp ảnh từ cùng một chỗ hai lần mỗi năm.

Còn những lỗi hay gặp, mỗi lỗi đều thấy được bằng mắt:

  • (a) Vạch tuyến bằng mắt hoặc theo hàng cây cũ, nên hàng cỏ có đoạn chạy xuôi dốc.
  • (b) Cắm cọc theo khoảng cách đo trên bản đồ mà không đổi ra khoảng cách trên mặt đất.
  • (c) Để sót một điểm trũng trong hàng; một khe 30 cm trong hàng tốt vẫn có thể mang phần lớn dòng chảy của cả hàng (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 6).
  • (d) Cho trâu bò, xe máy đi ngang hàng cỏ ở cùng một chỗ, lâu ngày thành lỗ thủng.
  • (e) Không cắt: hàng cỏ toả rộng, hở khe và cạnh tranh với cây trồng bên cạnh; thí nghiệm ở Ấn Độ thấy hàng không cắt làm năng suất lạc giảm cả ở sát hàng lẫn xa hơn (TVNI, Special Focus Note 12, 2026, tr. 1).
  • (f) Thấy ruộng đã thành bậc rồi đi nhổ bớt hàng cho “khớp với độ dốc mới”. Chính hàng cỏ đang giữ các bậc ấy, nên nhổ đi là phá cái đã tạo ra bậc.

Về lâu dài, bùn bồi phía trên mỗi hàng làm phần đất giữa hai hàng thoải dần, và sau 5–10 năm sườn dốc thành những bậc ruộng với hàng cỏ đứng ở mép bậc (TVNI, DS-ON-FARM-SWC v1.2, 2026, tr. 12). Đó là lúc thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức cho kết quả rõ nhất.

Nếu bạn đang chuẩn bị trồng hàng cỏ trên một nương dốc, OlaFarm rất sẵn lòng cùng bạn tính số hàng, chiều dài hàng và lượng tép giống theo độ dốc, lượng mưa và cây trồng của nương đó. Bạn có thể gửi độ dốc, chiều dài sườn, diện tích và vài tấm ảnh nương qua trang liên hệ hoặc yêu cầu báo giá; trong giờ làm việc, yêu cầu thường được phản hồi trong khoảng 5 phút.

Tóm lại, thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức gồm bốn việc theo đúng thứ tự: chọn khoảng cách đứng 1–2 m theo độ dốc và lượng mưa, đổi ra khoảng cách trên mặt đất, dò tuyến bằng khung chữ A, rồi trồng hàng liền từ ranh này sang ranh kia. Hàng cỏ đúng tuyến, kín khe và được cắt đều thì bùn sẽ tự bồi thành bậc sau vài năm; hàng sai tuyến thì hỏng ngay ở trận mưa lớn đầu tiên.

Câu hỏi thường gặp

Nương cà phê của tôi dốc 20%, thiết kế hàng cỏ Vetiver theo đường đồng mức thì các hàng cách nhau bao xa?

Với khoảng cách đứng 2 m, hai hàng cách nhau khoảng 10 m đo trên mặt đất; với khoảng cách đứng 1 m thì khoảng 5 m. Nếu nương ở vùng mưa lớn hoặc đất dễ xói, nên rút khoảng cách thêm 20–30%. Con số cuối cùng còn tuỳ chiều dài sườn và cách bạn chăm cà phê, nên bạn có thể gửi thông tin nương để OlaFarm tư vấn khoảng cách riêng.

Tôi không có khung chữ A, dùng ống nước để dò đường đồng mức được không?

Được. Một ống nhựa trong suốt dài chừng 10 m, đổ đầy nước cho hết bọt khí, hai đầu buộc vào hai cọc có vạch chia. Khi mực nước ở hai đầu ống nằm ngang cùng một vạch, hai chân cọc đứng ở cùng độ cao. Cách này đo được đoạn dài hơn khung chữ A nhưng cần cẩn thận để nước không tràn khi di chuyển.

Đường đồng mức trên nương nhà tôi cong queo, tôi có được nắn thẳng hàng cỏ không?

Được nắn nhẹ để dễ cày xới, miễn là không đoạn nào bị kéo chạy xuôi dốc. Ở chỗ đường đồng mức lượn vào khe trũng, hàng cỏ sẽ võng lên theo khe, và chỗ đó nên trồng hai ba hàng cho dày. Sau vài mùa mưa, bùn bồi vào khe làm chỗ võng đó tự đầy lên.

Ruộng dốc đã thành bậc sau vài năm, tôi có nên bỏ bớt hàng cỏ không?

Không nên. Bậc ruộng thành hình chính là nhờ hàng cỏ giữ bùn ở mép bậc, nên nhổ hàng đi là mất cái đang đỡ bậc. Nếu muốn đất giữa hai hàng được giữ chắc hơn, bạn có thể trồng thêm một hàng ở giữa thay vì bỏ bớt.

Một trăm mét hàng cỏ Vetiver cần bao nhiêu tép giống?

Theo kinh nghiệm của OlaFarm với hàng cỏ chống xói mòn, cây cách cây 10–20 cm và mỗi hốc 1–5 tép, nên 100 m hàng cần 500–1.000 hốc, tức khoảng 500–5.000 tép. Bạn nên tính thêm chừng 10% để dặm những cây chết trong năm đầu. Con số cụ thể tuỳ đất, khí hậu và mức xói của nương, nên OlaFarm tư vấn mật độ riêng khi bạn gửi thông tin.

Tài liệu tham khảo

  • Assaye, Y., Desta, G., Molla, E. và Adimassu, Z. (2025). Effects of land management practices on runoff and soil and nutrient losses in the rainfed agroecosystem of the Beles River Basin, Ethiopia. International Journal of Sediment Research, 40(4), 651–665. https://doi.org/10.1016/j.ijsrc.2025.03.002
  • Grimshaw, R. G. (n.d.). Contour Farming and Soil and Water Conservation. The Vetiver Network International.
  • Kamoto, J., Mussa, C., Ozor, N. và Banda, K. (2023). Optimal vetiver hedgerow spacing for mitigating sediment and runoff erosion on steep slopes in Malawi. Journal of Agricultural Extension, 27(4), 86–93. https://doi.org/10.4314/jae.v27i4.9
  • Ngân hàng Thế giới (1993). Vetiver Grass: The Hedge Against Erosion (ấn bản 4). World Bank, Washington, D.C.
  • Office of the Royal Development Projects Board (n.d.). Vetiver Grass Training Manual. ORDPB, Bangkok.
  • The Vetiver Network International (2002). TVNI Newsletters 1990–2002. The Vetiver Network International.
  • The Vetiver Network International (TVNI). (2026, 22 tháng 10). Crops Beside Vetiver Hedges: What the First International Vetiver Conference (1996) Found (Special Focus Note #12). https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
  • The Vetiver Network International (TVNI). (2026). Design Standard for Vetiver Hedgerows in On-Farm Soil and Water Conservation (DS-ON-FARM-SWC), v1.2, tháng 8/2026. Trong: VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
  • Truong, P., Trần Tân Văn và Pinners, E. (2008a). Hướng dẫn kỹ thuật ứng dụng công nghệ cỏ Vetiver giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường. Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), bản tiếng Việt. https://www.vetiver.org/VNN-VSmanual.pdf

OlaFarm là đơn vị cung cấp giống cỏ Vetiver được liệt kê trên danh bạ chính thức các nhà cung cấp giống cỏ Vetiver của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), mục Việt Nam (nguồn: Global Vetiver Grass Plant Suppliers). Nếu bạn cần mua giống cỏ Vetiver hoặc tư vấn thêm về giống cỏ này, hãy liên hệ OlaFarm để được trợ giúp.

ThS. Phạm Thị Nhàn — Quản lý OlaFarm

ThS. Phạm Thị Nhàn

Quản lý OlaFarm — Thạc sĩ Công nghệ sinh học

Trực tiếp phụ trách chọn lọc và khảo nghiệm dòng giống HB06 từ năm 2016; đồng hành cùng ~600 dự án trồng Vetiver chống sạt lở, xử lý môi trường và nông nghiệp bền vững trên ~30 tỉnh/thành. Xem hồ sơ chuyên môn →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *