Trang chủ › Chống sạt lở & xói mòn › Trách nhiệm phòng chống sạt lở, bùn đất trong dự án xây dựng: nghĩa vụ của chủ đầu tư và nhà thầu
Trách nhiệm phòng chống sạt lở, bùn đất trong dự án xây dựng: nghĩa vụ của chủ đầu tư và nhà thầu
Tóm tắt
Trách nhiệm phòng chống sạt lở trong dự án xây dựng là các nghĩa vụ pháp luật giao cho chủ đầu tư và nhà thầu để công trình không làm tăng rủi ro sạt lở, không để bùn đất tràn ra ngoài. Các nghĩa vụ này nằm ở bốn nhóm văn bản và bắt đầu từ lúc lập dự án. Bài viết này trình bày trách nhiệm phòng chống sạt lở của từng bên, việc phải làm khi có sự cố và cách ghi các trách nhiệm đó vào hồ sơ dự án.

Khi mái đào của một công trường sạt sau trận mưa lớn và bùn đất tràn xuống đường, vào nhà dân phía dưới, ai phải chịu trách nhiệm: chủ đầu tư hay nhà thầu? Trước khi có chuyện, pháp luật đòi mỗi bên làm những gì, và mưa quá lớn thì có được tính là bất khả kháng không?
Trong bài viết này, OlaFarm sẽ giúp bạn đọc trách nhiệm phòng chống sạt lở theo các văn bản đang có hiệu lực, để biết điều nào giao việc gì cho chủ đầu tư, việc gì cho nhà thầu.
Bài viết cũng hướng đến việc giúp bạn đưa các trách nhiệm đó vào hồ sơ dự án từ khâu thiết kế và biện pháp thi công, vì khi có sự cố, giấy tờ lập từ trước là thứ chứng minh được các bên đã làm đủ. Đây là thông tin pháp luật để chuẩn bị hồ sơ, không thay ý kiến luật sư cho một vụ việc cụ thể.
Nội dung bài
Văn bản nào quy định trách nhiệm phòng chống sạt lở trong xây dựng?
Không có một luật riêng cho sạt lở trên công trường.
Trách nhiệm phòng chống sạt lở được chia ra bốn nhóm văn bản, mỗi nhóm trả lời một câu hỏi: phải phòng rủi ro tới đâu, ai làm gì trên công trường, bùn đất đi đâu, và ai bồi thường khi có thiệt hại.
Sạt lở trên công trường có được tính là thiên tai không? Luật Phòng, chống thiên tai xếp “sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy hoặc hạn hán” vào danh sách thiên tai (Luật Phòng, chống thiên tai 2013, Điều 3). Một mái đào sạt sau mưa thường có cả hai nguyên nhân: lượng mưa, và cách đào, đắp, thoát nước của chính công trình, như bài nguyên nhân sạt lở đất đã phân tích. Phần nào thuộc về thiên tai, phần nào do công trình là việc của giám định nguyên nhân, và là chỗ đầu tiên cần ý kiến luật sư khi có tranh chấp.
| Văn bản | Điều | Giao cho ai | Việc chính |
|---|---|---|---|
| Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 (sửa đổi năm 2020) | Điều 19 | Chủ đầu tư; người quyết định đầu tư | Không làm tăng rủi ro thiên tai, bảo đảm công trình ổn định trước thiên tai; thẩm định nội dung này trước khi duyệt dự án |
| Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 | Điều 51, 55, 59, 61 | Nhà thầu thi công; chủ đầu tư | Lập và chấp thuận biện pháp thi công có biện pháp an toàn, xác định vùng nguy hiểm, giám sát, dừng thi công khi có nguy cơ |
| Nghị định 207/2026/NĐ-CP | Điều 15, 16, 45, 46 | Nhà thầu thi công; chủ đầu tư | Chi tiết biện pháp an toàn; báo cáo và giải quyết sự cố |
| QCVN 18:2021/BXD | Mục 2.1.11, 2.8.2 | Nhà thầu | Không để người làm việc ngoài trời khi mưa lớn; kiểm tra hố đào, khối đắp sau mưa |
| Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14 | Điều 37, 64 | Chủ dự án; bên thi công | Làm đủ quyết định phê duyệt đánh giá tác động môi trường; thu gom nước thải, không để vật liệu, chất thải rơi vãi |
| Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 | Điều 584, 587, 605 | Chủ sở hữu, người quản lý công trình; người thi công có lỗi | Bồi thường thiệt hại công trình gây ra cho người khác |
Căn cứ: các điều ghi trong bảng (Luật Phòng, chống thiên tai 2013; Luật Xây dựng 2025; Nghị định 207/2026/NĐ-CP; QCVN 18:2021/BXD; Luật Bảo vệ môi trường 2020; Bộ luật Dân sự 2015).
Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và thay Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 (Luật Xây dựng 2025, Điều 94). Hợp đồng ký trước ngày đó vẫn theo luật cũ, còn các hoạt động chưa thực hiện của dự án thì theo luật mới (Luật Xây dựng 2025, Điều 95), nên một dự án đang thi công dở có thể cùng lúc chịu cả hai.

Chủ đầu tư chịu trách nhiệm gì từ lập dự án đến bàn giao?
Chủ đầu tư là bên giữ trách nhiệm phòng chống sạt lở từ đầu tới cuối: bắt đầu từ hồ sơ dự án, kéo qua suốt thời gian thi công và còn lại sau khi nhà thầu rời công trường.
Khi lập và thực hiện dự án xây dựng mới hoặc cải tạo khu đô thị, khu du lịch, khu công nghiệp, điểm dân cư nông thôn, công trình giao thông, điện lực và hạ tầng kỹ thuật khác, chủ đầu tư phải “hạn chế đến mức thấp nhất hoặc không làm tăng nguy cơ rủi ro thiên tai và bảo đảm tính ổn định của công trình trước thiên tai” (Luật Phòng, chống thiên tai 2013, Điều 19 sửa đổi năm 2020). Người quyết định đầu tư thẩm định nội dung này trong hồ sơ trước khi phê duyệt dự án.
Điều luật này đòi kết quả, không chỉ định biện pháp. Không văn bản nào kể trên bắt chủ đầu tư làm kè, trồng cỏ hay phun bê tông; chọn biện pháp là việc của thiết kế, và thiết kế phải đáp ứng yêu cầu về an toàn xây dựng, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu (Luật Xây dựng 2025, Điều 20).
Chủ đầu tư cũng là bên xác định nhiệm vụ khảo sát và thiết kế (Luật Xây dựng 2025, Điều 40); nhà thầu khảo sát có nghĩa vụ đề xuất bổ sung nhiệm vụ khi phát hiện yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới giải pháp thiết kế (Luật Xây dựng 2025, Điều 37). Dữ liệu nên có trong tay trước khi thiết kế mái được trình bày ở bài tra cứu nguy cơ sạt lở cho khu vực dự án.
Dự án phải đánh giá tác động môi trường thì chủ dự án còn phải thực hiện đầy đủ quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo; bản thân báo cáo có biện pháp giảm thiểu tác động và phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường (Luật Bảo vệ môi trường 2020, Điều 32 và Điều 37).
Khi thi công, chủ đầu tư kiểm tra và chấp thuận biện pháp thi công, trong đó quy định cụ thể biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, và có quyền dừng thi công, yêu cầu nhà thầu khắc phục khi vi phạm về an toàn hay bảo vệ môi trường (Luật Xây dựng 2025, Điều 59).
Vì sao chủ đầu tư phải để ý cả phần đất nằm ngoài hàng rào công trường? Vì luật gọi riêng trường hợp này. Khi vùng nguy hiểm của việc thi công vượt ra ngoài phạm vi công trường, chủ đầu tư phải báo cơ quan chuyên môn về xây dựng biện pháp bảo đảm an toàn đã chấp thuận để cơ quan này kiểm tra (Luật Xây dựng 2025, Điều 51).
Nơi nhận là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp xã, hoặc ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế nếu công trình nằm trong đó (Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Điều 16). Với mái đào sát đường hay sát khu dân cư, đây là giấy tờ nên có trước khi đào.
Sau bàn giao, trách nhiệm chuyển sang quy trình bảo trì, do chủ đầu tư lập và phê duyệt trước khi đưa công trình vào sử dụng; chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý chịu trách nhiệm bảo trì (Luật Xây dựng 2025, Điều 65). Khu đô thị, khu công nghiệp, khu du lịch và công trình giao thông đang vận hành còn phải được kiểm tra định kỳ, đột xuất và có phương án bảo vệ chỗ xung yếu trước mùa lũ hằng năm (Thông tư 13/2021/TT-BNNPTNT, Điều 5).
Nhà thầu phải làm gì để công trường không gây sạt lở, tràn bùn?
Nhà thầu thi công giữ phần việc trên mặt đất: lập biện pháp, xác định vùng nguy hiểm, giữ đất, nước và bùn trong công trường, và dừng việc khi có dấu hiệu nguy hiểm.
Trước khi thi công, nhà thầu phải lập và trình chủ đầu tư chấp thuận biện pháp thi công, trong đó quy định cụ thể biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường (Luật Xây dựng 2025, Điều 61). Nhà thầu cũng phải xác định vùng nguy hiểm, lập biện pháp bảo vệ người, công trình, tài sản trong vùng đó, và rà soát lại biện pháp định kỳ, đột xuất cho khớp thực tế công trường (Luật Xây dựng 2025, Điều 51).
Việc chủ đầu tư chấp thuận không làm mất trách nhiệm của nhà thầu.
Nội dung tối thiểu của biện pháp bảo đảm an toàn được liệt kê trong phụ lục của Nghị định 207/2026/NĐ-CP. Các mục liên quan trực tiếp tới sạt lở và bùn đất là vùng nguy hiểm trên công trường và khu vực lân cận, an toàn khi đào, đắp đất đá, biện pháp bảo vệ môi trường theo báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường, và kịch bản ứng phó tình huống khẩn cấp (Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Phụ lục III).
Phần đào, đắp có quy chuẩn bắt buộc riêng. Trước khi đào, đắp, nhà thầu phải có biện pháp xử lý sự cố như sụp hố đào, sụt lở khối đất đắp; độ ổn định của nền đất đá phải được người có thẩm quyền đánh giá, xác nhận; và phải kiểm tra để việc đào, đắp không ảnh hưởng tới công trình, đường giao thông ở khu vực lân cận (QCVN 18:2021/BXD, mục 2.8.2.1). Bề mặt hố đào phải được kiểm tra hằng ngày trước ca làm, sau khi đất sạt bất ngờ và sau mưa lớn hoặc ngập lụt (QCVN 18:2021/BXD, mục 2.8.2.2).
Quy chuẩn này cũng có một ngưỡng mưa cụ thể. Khi mưa từ 51 mm trong 24 giờ hoặc 26 mm trong 12 giờ trở lên, không được để người lao động làm việc ở vị trí chịu tác động trực tiếp của thời tiết (QCVN 18:2021/BXD, mục 2.1.11.2). Sau thiên tai, nhà thầu phải kiểm tra nguy cơ lún, sạt lở, sụt đất, hố đào, và người lao động chỉ quay lại làm khi nhà thầu xác nhận bằng văn bản là đủ điều kiện an toàn (QCVN 18:2021/BXD, mục 2.1.11.3 và 2.1.11.4).
Ghi lượng mưa vào nhật ký thi công mỗi ngày là cách đơn giản để sau này đối chiếu được với hai quy định này. Các quy định khi làm việc trên mái dốc cao có ở bài an toàn thi công trên mái dốc.
Bùn đất là phần nằm giữa luật xây dựng và luật môi trường. Nhà thầu phải lập và thực hiện biện pháp bảo vệ môi trường trong thi công, gồm môi trường nước và chất thải rắn, và bồi thường nếu làm ô nhiễm môi trường gây thiệt hại (Luật Xây dựng 2025, Điều 52). Luật Bảo vệ môi trường thêm các yêu cầu cụ thể: vận chuyển vật liệu, chất thải không được rò rỉ, rơi vãi; nước thải phải được thu gom, xử lý; đất, bùn thải từ đào đất được dùng để bồi đắp cho đất trồng cây hoặc khu vực đất phù hợp (Luật Bảo vệ môi trường 2020, Điều 64).

Rãnh thu nước, hố lắng và hàng rào chắn bùn là cách giữ bùn lại trong công trường; bài kiểm soát xói mòn và bùn đất trên công trường trình bày cách bố trí. Tư vấn giám sát cũng có phần việc: giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn, bảo vệ môi trường, và được tạm dừng thi công khi phát hiện nguy cơ mất an toàn (Luật Xây dựng 2025, Điều 63).
Khi công trình gây sạt lở, ai báo cáo, khắc phục và bồi thường?
Một vụ sạt lở từ công trường được xử lý theo hai đường song song: đường hành chính lo sự cố và an toàn, đường dân sự lo thiệt hại của người bên ngoài.
Ngay khi phát hiện nguy cơ mất an toàn ảnh hưởng tới tính mạng, công trình lân cận hay cộng đồng, chủ đầu tư và nhà thầu phải dừng thi công, làm các biện pháp bảo đảm an toàn, thông báo cho người có thẩm quyền và bảo vệ hiện trường (Luật Xây dựng 2025, Điều 55). Khi sự cố đã xảy ra, chủ đầu tư thông báo ngay cho ủy ban nhân dân cấp xã, và trong 24 giờ gửi báo cáo bằng văn bản tới ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Điều 45).
Cơ quan chủ trì giải quyết sự cố (ủy ban nhân dân cấp tỉnh, trừ công trình của bộ quản lý chuyên ngành) quyết định dừng thi công, cho thu dọn hiện trường sau khi các bên đã chụp ảnh, thu thập chứng cứ, rồi giám định nguyên nhân và yêu cầu khắc phục (Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Điều 46). Công trình có sự cố chỉ được thi công tiếp khi cơ quan có thẩm quyền cho phép (Luật Xây dựng 2025, Điều 55). Công trình có dấu hiệu sụt, trượt, lún, nứt thì nhà thầu phải tổ chức quan trắc để xác định nguyên nhân (Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Điều 7).
Phần thiệt hại của người bên ngoài đi theo Bộ luật Dân sự. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng công trình phải bồi thường thiệt hại do công trình gây ra; người thi công có lỗi trong việc để công trình gây thiệt hại thì liên đới bồi thường (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 605). Nhiều người cùng gây thiệt hại thì liên đới, phần của mỗi người tính theo mức độ lỗi (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 587), và người bị thiệt hại có 3 năm để khởi kiện kể từ khi biết quyền lợi của mình bị xâm phạm (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 588).
Mưa quá lớn thì có gỡ được trách nhiệm không? Luật Xây dựng xếp thiên tai vào sự kiện bất khả kháng, nhưng việc xác định phải theo điều kiện của pháp luật dân sự (Luật Xây dựng 2025, Điều 13). Bộ luật Dân sự định nghĩa sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra khách quan, không thể lường trước và không thể khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 156), và chỉ miễn bồi thường khi thiệt hại phát sinh do sự kiện đó (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 584).
Vế “đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết” là chỗ hồ sơ lên tiếng. Một mái làm đúng thiết kế, có rãnh đỉnh, có nhật ký kiểm tra sau từng trận mưa mà vẫn sạt trong một trận mưa hiếm gặp khác hẳn một mái đào dốc hơn thiết kế và sạt ngay trận mưa đầu mùa. Phân định hai trường hợp đó là việc của giám định và tòa án. Khi đã có thiệt hại cho người khác, chủ đầu tư và nhà thầu nên hỏi luật sư ngay từ đầu.
Thử đặt các quy định trên vào một ví dụ giả định, các con số đặt ra cho dễ theo dõi. Một công trường san nền đo được 70 mm mưa trong một đêm 12 giờ; sáng hôm sau, mái đào phía tây sạt một đoạn 20 m, bùn tràn qua hàng rào xuống đường xã. Việc phải làm theo thứ tự:
(a) không cho người lên mái hay xuống chân mái cho tới khi nhà thầu kiểm tra và xác nhận bằng văn bản là an toàn;
(b) chủ đầu tư báo ngay ủy ban nhân dân xã, trong 24 giờ gửi báo cáo bằng văn bản lên tỉnh;
(c) chụp ảnh, ghi lại hiện trường trước khi dọn, chỉ dọn ngay phần bùn cần thông đường;
(d) nhà thầu quan trắc vết nứt ở đỉnh mái, ghi kết quả từng ngày;
(e) thi công lại khi được cho phép; thiệt hại của đường xã, nhà dân giải quyết theo mức lỗi sau giám định.
Các bạn thấy gì qua ví dụ này? Ở bước nào cũng có một câu hỏi về giấy tờ: biện pháp thi công đã có phần đào đắp và vùng nguy hiểm chưa, nhật ký có lượng mưa và kết quả kiểm tra hố đào chưa, thiết kế có rãnh đỉnh không. Cách kiểm tra mái sau mưa lớn được trình bày ở bài kiểm tra mái taluy công trình sau mưa lớn.
Ghi trách nhiệm phòng chống sạt lở vào hồ sơ dự án thế nào?
Cách chắc chắn để làm tròn trách nhiệm phòng chống sạt lở là ghi nó vào hồ sơ trước khi khởi công, vì lúc có sự cố, giấy tờ lập từ trước là thứ nói được các bên đã làm gì. Năm loại hồ sơ dưới đây là nơi trách nhiệm ấy hiện ra trên giấy.
| Hồ sơ | Ai lập | Nên có gì về sạt lở và bùn đất | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Nhiệm vụ và báo cáo khảo sát | Chủ đầu tư giao, nhà thầu khảo sát lập | Địa chất mái đào, mái đắp; nước ngầm; nguy cơ trượt của khu vực | Luật Xây dựng 2025, Điều 22, 37 |
| Hồ sơ thiết kế | Nhà thầu thiết kế | Độ dốc mái, cơ, rãnh đỉnh, rãnh cơ, biện pháp bảo vệ mặt mái lâu dài, tiêu chuẩn áp dụng cho từng biện pháp | Luật Xây dựng 2025, Điều 7, 20; Luật Phòng, chống thiên tai, Điều 19 |
| Biện pháp thi công và biện pháp bảo đảm an toàn | Nhà thầu lập, chủ đầu tư chấp thuận | Trình tự đào đắp, vùng nguy hiểm, cách giữ bùn, việc phải làm khi mưa lớn và khi mái sạt | Luật Xây dựng 2025, Điều 51, 59, 61; Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Phụ lục III |
| Nhật ký thi công, sổ kiểm tra sau mưa, kết quả quan trắc | Nhà thầu | Lượng mưa, kết quả kiểm tra hố đào, khối đắp, vết nứt | QCVN 18:2021/BXD, mục 2.8.2; Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Điều 7 |
| Quy trình bảo trì | Chủ đầu tư phê duyệt | Kiểm tra mái và rãnh sau mưa lớn, chăm sóc lớp phủ thực vật | Luật Xây dựng 2025, Điều 65 |
Phần giấy tờ của hạng mục trồng cỏ trong hồ sơ hoàn thành công trình được trình bày riêng ở bài hồ sơ hoàn công dự án Vetiver.
Tiêu chuẩn kỹ thuật ghi trong hồ sơ thiết kế có bắt buộc không? Luật Xây dựng 2025 quy định tiêu chuẩn áp dụng theo nguyên tắc tự nguyện, trừ tiêu chuẩn được viện dẫn trong quy chuẩn kỹ thuật hoặc văn bản quy phạm pháp luật; tiêu chuẩn dùng cho một dự án thì phải được người quyết định đầu tư, chủ đầu tư xem xét, chấp thuận (Luật Xây dựng 2025, Điều 7). Khi đã được chọn, xây dựng công trình không phù hợp với tiêu chuẩn đó là hành vi bị nghiêm cấm (Luật Xây dựng 2025, Điều 15), và nhà thầu phải thi công đúng tiêu chuẩn áp dụng (Luật Xây dựng 2025, Điều 61).
Tiêu chuẩn đã chấp thuận cũng là thước đo khi giám sát thi công và khi nghiệm thu (Luật Xây dựng 2025, Điều 56 và Điều 57). Vì vậy, chọn tiêu chuẩn cho phần bảo vệ mái là chọn luôn cách mà chính dự án sẽ được kiểm tra.
Với mái dốc công trình đường bộ, Cục Đường bộ Việt Nam đã công bố tiêu chuẩn cơ sở TCCS 50:2026/CĐBVN, tên đầy đủ Công trình đường bộ – Bảo vệ bề mặt mái dốc bằng thảm thực vật, theo Quyết định 589/QĐ-CĐBVN ngày 17/6/2026. Nó ràng buộc một dự án theo đúng cơ chế trên: khi được viện dẫn, hoặc khi được chấp thuận làm tiêu chuẩn áp dụng.
Điều đáng chép vào hồ sơ là chính tiêu chuẩn này ghi rõ giới hạn của lớp phủ: rễ thực vật có xu hướng nằm khá gần bề mặt, nên thảm thực vật không có hiệu quả trực tiếp ngăn sạt lở, sụt trượt ở độ sâu lớn (TCCS 50:2026/CĐBVN, mục 4.1.1, tr. 6); mái đất kém ổn định, mái dốc lớn dễ xói hoặc có nhiều nước ngầm thì cân nhắc kết hợp biện pháp kết cấu (TCCS 50:2026/CĐBVN, mục 4.1.3, tr. 6–7).
Phần nghiệm thu có một mốc đo được: tỷ lệ xanh hoá không nhỏ hơn 75% sau khi thi công không quá 90 ngày (TCCS 50:2026/CĐBVN, mục 9.4, tr. 20). Mốc này viết cho thảm thực vật có sẵn hạt giống.
Biện pháp bảo vệ mặt mái lâu dài cũng là chỗ cỏ Vetiver thường xuất hiện. Cỏ Vetiver (Chrysopogon zizanioides) là loài cỏ mọc thành khóm, rễ chùm đâm thẳng xuống, được trồng thành hàng theo đường đồng mức để giữ mặt mái và chặn bùn đất trôi theo nước mưa. Đó là một cách khác với lớp thảm thực vật mà tiêu chuẩn đường bộ nói trên hướng dẫn, và danh sách loài tham khảo của tiêu chuẩn đó không có cỏ Vetiver (TCCS 50:2026/CĐBVN, Phụ lục G, tr. 37).
Theo kinh nghiệm dự án của OlaFarm, trong hồ sơ khách gửi khi hỏi mua giống, cỏ Vetiver thường đã có tên ở thiết kế bảo vệ mái, ở biện pháp thi công của nhà thầu, hoặc trong biện pháp giảm thiểu của báo cáo đánh giá tác động môi trường.
Cỏ Vetiver cũng có giới hạn, và hồ sơ nên ghi rõ giới hạn đó. Ở một điểm sạt cần sửa chữa, khi mặt trượt sâu hơn 2 m, khi đá gốc trượt hoặc khối đất còn đang chuyển động, thiết kế phải do kỹ sư địa kỹ thuật đảm nhận, và cỏ chỉ còn là lớp gia cố bề mặt, chống xói quanh công trình kết cấu (TVNI, GUIDE-LANDSLIP-REPAIR v2, 2026, tr. 1–3). Dẫn nước phía trên đi chỗ khác, gọt lại mặt trượt, bỏ đất rời và làm chân đỡ là những việc phải làm xong trước khi trồng (TVNI, GUIDE-LANDSLIP-REPAIR v2, 2026, tr. 3).
Bộ tiêu chuẩn của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI) cũng ghi ở mỗi trang rằng tiêu chuẩn chỉ để hướng dẫn, TVNI không chịu trách nhiệm về kết quả dự án, và kết quả phụ thuộc vào quyết định, thiết kế, giám sát, tay nghề của người lập kế hoạch, chỉ định và thực hiện (TVNI, GUIDE-LANDSLIP-REPAIR v2, 2026, tr. 1). Vì vậy, khi đưa cỏ vào thiết kế, nên ghi kèm điều kiện áp dụng và tiêu chí nghiệm thu riêng cho hàng cỏ, như bài nghiệm thu hàng rào Vetiver trình bày, rồi đưa việc tưới, dặm, cắt tỉa hàng cỏ vào quy trình bảo trì.
Nếu bạn đang chuẩn bị thiết kế hoặc biện pháp thi công cho một dự án có mái đào, mái đắp và đang cân nhắc dùng cỏ Vetiver để bảo vệ mặt mái, OlaFarm rất sẵn lòng cùng bạn xem ảnh hiện trạng, từ đó tư vấn miễn phí dòng giống, mật độ trồng và lịch đặt giống cho khớp tiến độ. Bạn có thể xem trước các dòng giống cùng quy cách tại trang giống cỏ Vetiver chống sạt lở, rồi gửi ảnh và thông tin dự án cho chúng tôi qua trang liên hệ.
Tóm lại, trách nhiệm phòng chống sạt lở trong dự án xây dựng nằm ở bốn nhóm văn bản và cùng quy về một việc: chứng minh được các bên đã làm đủ trước khi đất chuyển động. Chủ đầu tư giữ phần từ hồ sơ dự án tới quy trình bảo trì; nhà thầu giữ phần trên công trường, từ biện pháp thi công tới giữ bùn và dừng việc khi mưa lớn. Khi đã có sự cố gây thiệt hại cho người khác, phần ai bồi thường bao nhiêu là việc của giám định và luật sư.
Câu hỏi thường gặp
Công trình của tôi gây sạt lở làm hư nhà bên cạnh thì chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm gì?
Chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý công trình phải bồi thường thiệt hại do công trình gây ra; người thi công có lỗi thì liên đới bồi thường (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 605). Song song, chủ đầu tư phải báo ngay ủy ban nhân dân cấp xã, gửi báo cáo bằng văn bản lên cấp tỉnh trong 24 giờ và khắc phục theo yêu cầu của cơ quan giải quyết sự cố. Phần bồi thường của mỗi bên phụ thuộc kết quả giám định, nên cần ý kiến luật sư.
Chủ đầu tư đã chấp thuận biện pháp thi công thì trách nhiệm phòng chống sạt lở có còn thuộc nhà thầu không?
Có. Luật vẫn giao nhà thầu bảo đảm an toàn công trình, tài sản và bảo vệ môi trường trong suốt quá trình thi công, kể cả rà soát biện pháp an toàn định kỳ, đột xuất cho khớp thực tế (Luật Xây dựng 2025, Điều 51). Khi phát hiện nguy cơ, nhà thầu phải dừng phần việc đó và khắc phục trước khi làm tiếp. Việc chấp thuận đặt thêm cho chủ đầu tư trách nhiệm giám sát và quyền dừng thi công, không thay phần việc của nhà thầu.
Sạt lở xảy ra sau một trận mưa rất lớn có được coi là bất khả kháng không?
Luật Xây dựng xếp thiên tai vào sự kiện bất khả kháng, nhưng sự kiện đó phải không thể lường trước và không thể khắc phục dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết; bên gây thiệt hại chỉ được miễn bồi thường khi thiệt hại phát sinh do chính sự kiện ấy (Luật Xây dựng 2025, Điều 13; Bộ luật Dân sự 2015, Điều 156 và Điều 584). Ngưỡng mưa dừng việc của quy chuẩn an toàn không phải mốc xác định bất khả kháng. Nhật ký mưa, kết quả kiểm tra mái và hồ sơ thiết kế là chứng cứ khi giám định; đây là chỗ nên hỏi luật sư.
Công trường để bùn đất theo nước mưa tràn ra đường thì vi phạm quy định nào?
Nhà thầu phải có biện pháp bảo vệ môi trường nước và chất thải rắn trong thi công, và không để chất thải xây dựng ảnh hưởng xấu tới khu vực quanh công trường (Luật Xây dựng 2025, Điều 49 và Điều 52). Vật liệu, chất thải khi vận chuyển không được rơi vãi (Luật Bảo vệ môi trường 2020, Điều 64). Nếu bùn làm ô nhiễm môi trường và gây thiệt hại thì phải bồi thường kể cả khi không có lỗi (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 602).
Hợp đồng thi công ký trước ngày 01/7/2026 thì áp dụng Luật Xây dựng nào?
Hợp đồng xây dựng ký trước ngày 01/7/2026 vẫn thực hiện theo Luật Xây dựng 2014, nhưng được áp dụng Luật Xây dựng 2025 khi xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản (Luật Xây dựng 2025, Điều 95). Các hoạt động chưa thực hiện của dự án thì theo luật mới. Phần nào của một hợp đồng cụ thể áp luật nào thì nên hỏi luật sư.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2021). Thông tư 13/2021/TT-BNNPTNT ngày 27/10/2021 quy định bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong quản lý, vận hành, sử dụng các khu khai thác khoáng sản, khai thác tài nguyên thiên nhiên khác, đô thị, du lịch, công nghiệp, di tích lịch sử; điểm du lịch; điểm dân cư nông thôn; công trình phòng, chống thiên tai, giao thông, điện lực, viễn thông và hạ tầng kỹ thuật khác, sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 18/2025/TT-BNNMT và 10/2026/TT-BNNMT; văn bản hợp nhất 34/VBHN-BNNMT ngày 23/3/2026. https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/34-vbhn-bnnmt.pdf
- Bộ Xây dựng (2021). QCVN 18:2021/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng.
- Chính phủ (2026). Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng. https://luatvietnam.vn/xay-dung/nghi-dinh-207-2026-nd-cp-quy-dinh-chi-tiet-luat-xay-dung-ve-quan-ly-chat-luong-va-bao-tri-cong-trinh-437635-d1.html
- Cục Đường bộ Việt Nam (2026). TCCS 50:2026/CĐBVN Công trình đường bộ – Bảo vệ bề mặt mái dốc bằng thảm thực vật. https://sxd.dienbien.gov.vn/bai-viet/cong-bo-tieu-chuan-co-so-tccs-502026cdbvn-cong-trinh-duong-bo--bao-ve-be-mat-mai-doc-bang-tham-thuc-vat
- Quốc hội (2013). Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 60/2020/QH14, 18/2023/QH15, 47/2024/QH15, 55/2024/QH15 và 146/2025/QH15; văn bản hợp nhất 21/VBHN-VPQH ngày 02/8/2023. https://congbao.chinhphu.vn/tai-ve-van-ban-so-21-vbhn-vpqh-40480-47174
- Quốc hội (2015). Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015. https://congbao.chinhphu.vn/noi-dung-van-ban-so-91-2015-qh13-18397
- Quốc hội (2020). Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14. https://www.luatmoitruong.vn/luat-bao-ve-moi-truong
- Quốc hội (2025). Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025. https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-135-2025-qh15-468695.htm
- The Vetiver Network International (TVNI). (2026). VGT for Landslip Repair (GUIDE-LANDSLIP-REPAIR), v2, ngày 23/09/2026. Trong: VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
OlaFarm là đơn vị cung cấp giống cỏ Vetiver được liệt kê trên danh bạ chính thức các nhà cung cấp giống cỏ Vetiver của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), mục Việt Nam (nguồn: Global Vetiver Grass Plant Suppliers). Nếu bạn cần mua giống cỏ Vetiver hoặc tư vấn thêm về giống cỏ này, hãy liên hệ OlaFarm để được trợ giúp.




