Trang chủ › Đặc tính & nhận diện › Tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver: trồng bao lâu thì khép hàng và phát huy tác dụng
Tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver: trồng bao lâu thì khép hàng và phát huy tác dụng
Tóm tắt
Tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver là mức cây tăng chiều cao, số tép và chiều dài rễ theo thời gian; với giống HB06, mùa thuận lợi cây cao thêm 16 đến 27 cm mỗi tháng, mùa khô chỉ 5 đến 10 cm. Ở vườn giống OlaFarm, hàng tép rễ trần trồng đầu mùa mưa thường khép kín sau khoảng 4 đến 6 tháng. Bài viết này trình bày tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver qua bốn mốc của năm đầu, và giải thích lý do vì sao cùng một giống mà nơi này nhanh, nơi kia chậm.

Trồng cỏ Vetiver bao lâu thì hàng cỏ kín, bao lâu thì bắt đầu giữ được đất? Vì sao có nơi ba tháng đã xanh dày, có nơi nửa năm vẫn còn thưa?
Trong bài viết này, OlaFarm sẽ giúp bạn theo dõi cây qua bốn mốc của năm đầu, với số đo của giống HB06 tại vườn giống và số đo ở những công trình đã công bố.
Bài viết cũng hướng đến việc giúp bạn biết hàng cỏ của mình đang lớn nhanh hay chậm so với mức thường gặp, và nên làm gì khi nó chậm.
Nội dung bài
Tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver qua bốn mốc của năm đầu
Trong năm đầu, phần rễ của cỏ Vetiver lớn nhanh hơn phần thân, nên tới tháng thứ 12 rễ đã dài hơn thân cây.
Với giống HB06, mùa thuận lợi cây cao thêm 16 đến 27 cm mỗi tháng, mùa khô chỉ 5 đến 10 cm (TCCS 76:2026/HBVN). Một tép trồng xuống đẻ ra 20 đến 30 tép sau 6 tháng và 30 đến 100 tép sau 12 tháng, còn rễ dài 100 đến 300 cm sau 12 tháng (TCCS 76:2026/HBVN). Tép (tiller) ở đây là một cây con mọc ra từ gốc bụi, cũng là đơn vị người làm giống tách ra để trồng.

Số đo ngoài công trình cũng cùng một nhịp. Trên một taluy đường đi Hòn Bà ở Khánh Hoà, 65 đến 100% số cỏ trồng mới sống được, mỗi khóm đẻ 18 đến 30 tép và cao 95 đến 160 cm sau 6 tháng (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 79). Trên đất cát nhiễm kiềm ở Ninh Thuận, rễ xuyên qua lớp kiềm vôi cứng và xuống tới 70 cm chỉ sau 3 tháng (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 125).
Lấy một ví dụ giả định để dễ hình dung: một tép trồng đầu tháng 5, nếu mỗi tháng cao thêm khoảng 20 cm trong mùa mưa, tới tháng 9 đã cao thêm chừng 80 cm. Sang mùa khô, nhịp ấy chậm lại còn 5 đến 10 cm mỗi tháng.
Muốn thấy tận mắt cỏ lớn ra sao trong những tháng đầu, bạn có thể xem hai đoạn video OlaFarm quay tại ruộng cỏ giống: một ruộng mới trồng được một tháng, và một đồng cỏ có đủ các lứa từ một đến bốn tháng tuổi.
Trồng cỏ Vetiver bao lâu thì hàng cỏ khép kín?
Hàng cỏ khép kín, tức lá các khóm chạm nhau thành một dải liền không còn khe hở, sau khoảng 3 đến 6 tháng, tuỳ mùa trồng, nước tưới và mật độ.
Các sổ tay kỹ thuật cho mốc 3 đến 4 tháng (ORDPB, n.d., tr. 75; TVNI, 2020, tr. 75). Trên đụn cát ven biển Quảng Bình, các hàng cỏ khép kín sau 4 tháng, với điều kiện được tưới hai lần mỗi ngày lúc đầu rồi giảm xuống một lần (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 68). Ở vườn giống OlaFarm tại Bắc Ninh, một hàng tép rễ trần trồng đầu mùa mưa, cây cách cây 10 đến 20 cm, thường khép kín sau khoảng 4 đến 6 tháng.
Số của chúng tôi chậm hơn mốc của sổ tay một chút.
Hai con số không mâu thuẫn: mốc 3 đến 4 tháng là mức của điều kiện thuận lợi, còn vườn ở miền Bắc có một mùa đông lạnh và khô chen giữa năm đầu, đúng lúc cây lớn chậm.

Cỏ Vetiver không tự lan sang chỗ trống, nên khoảng hở nào còn lại sau mấy tháng đầu sẽ còn mãi nếu không dặm. Vì vậy cần kiểm tra và dặm những chỗ cây chết cho tới khi hàng cỏ kín và khoẻ (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 66).
Đoạn video dưới đây quay một ruộng cỏ giống 5 tháng tuổi của OlaFarm, đúng khoảng thời gian các hàng cỏ ở vườn thường khép lại.
Vì sao cùng một giống cỏ Vetiver mà nơi lớn nhanh, nơi lớn chậm?
Tốc độ sinh trưởng của cỏ Vetiver chủ yếu do bốn thứ quyết định: nhiệt độ, nước, nắng và dinh dưỡng trong đất.
Nhiệt độ. Rễ phát triển tốt khi nhiệt độ đất quanh 25°C; ở 15°C chỉ còn ít chồi non nhú lên, và cây chỉ thật sự nghỉ khi đất xuống quanh 5°C (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 21). Ở miền Bắc, cỏ trồng cuối thu sẽ gần như đứng yên qua mùa đông.
Nước. Trong hai tuần đầu sau khi trồng, nếu trời khô cần tưới hằng ngày; hai đến bốn tuần tiếp theo tưới cách nhật, sau đó mỗi tuần hai lần cho tới khi cỏ bén rễ (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 66).
Nắng. Cỏ Vetiver ưa nắng; chỗ râm một phần vẫn trồng được nhưng cây chậm lớn (Truong và cộng sự, 2008c, tr. 25), còn dưới tán dày thì cây thưa dần.
Dinh dưỡng. Phân bón giúp cây đẻ tép và tạo chất khô nhanh hơn, nhưng không có phân cây vẫn lớn và vẫn đẻ tép, còn tăng liều phân thêm nữa thì tốc độ không tăng đáng kể (TVNI, 2002, tr. 77).
| Mốc | Cây trông thế nào | Việc nên làm |
|---|---|---|
| 0–1 tháng | tép bén rễ, ra lá mới | tưới hằng ngày trong hai tuần đầu nếu trời khô |
| 1–3 tháng | khóm đẻ thêm tép, rễ xuống vài chục cm | dặm chỗ chết, làm sạch cỏ dại, giữ gia súc ngoài vạt cỏ |
| 3–6 tháng | lá các khóm chạm nhau, hàng khép dần | kiểm khe hở sau mỗi trận mưa, dặm tiếp |
| 6–12 tháng | rễ dài 1 đến 3 m (HB06), khóm dày | bắt đầu cắt lá định kỳ, chừa lại phần gốc |
Căn cứ: việc tưới và dặm như các đoạn ở trên; (TCCS 76:2026/HBVN) cho chiều dài rễ; việc giữ gia súc ngoài vạt cỏ trong sáu tháng đầu là kinh nghiệm của OlaFarm.
Cỏ Vetiver bao lâu thì phát huy tác dụng giữ đất?
Hàng cỏ bắt đầu giữ đất mặt khi lá các khóm đã khép, còn khả năng neo sâu vào đất cần bộ rễ của cả năm đầu.
Một ví dụ đo được trên đất phèn nặng ở Tiền Giang, Long An và gần Thành phố Hồ Chí Minh: sau 4 tháng, bờ kênh trồng cỏ chỉ mất 50 đến 100 tấn đất mỗi ha, so với 400 đến 750 tấn trên bờ kênh không trồng; sau 12 tháng, xói mòn gần như chấm dứt (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 126). Các bạn thấy gì qua ví dụ này? Bốn tháng đầu, hàng cỏ đã cắt được phần lớn lượng đất mất, nhưng phải đủ một năm thì bờ kênh mới thật sự ổn định.
Với mái dốc có nguy cơ sạt, OlaFarm khuyến nghị coi năm đầu là thời gian hàng cỏ còn đang hình thành, chưa phải lúc nó đã làm đủ việc. Nếu bạn đang lên kế hoạch trồng cỏ cho một mái dốc, một bờ kênh hay một bờ ruộng và muốn biết nên trồng vào tháng nào để hàng cỏ kịp khép trước mùa mưa lớn, OlaFarm rất sẵn lòng cùng bạn tính lịch trồng. Bạn có thể gửi địa điểm và thời gian dự kiến qua trang liên hệ.
Tóm lại, tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver dồn trước hết vào bộ rễ: sau 12 tháng rễ đã dài 1 đến 3 m, trong khi hàng cỏ thường khép kín sau 3 đến 6 tháng, ở vườn giống OlaFarm là khoảng 4 đến 6 tháng. Nhiệt độ, nước, nắng và dinh dưỡng quyết định cây ở đầu hay cuối khoảng ấy. Trồng đầu mùa mưa, tưới đủ trong tháng đầu và dặm kịp thời là ba việc giúp hàng cỏ khép sớm.
Câu hỏi thường gặp
Tôi trồng cỏ Vetiver vào mùa đông ở miền Bắc thì cỏ có lớn không?
Cỏ vẫn sống nhưng lớn rất chậm. Mùa khô lạnh, giống HB06 chỉ cao thêm 5 đến 10 cm mỗi tháng (TCCS 76:2026/HBVN), và rễ gần như ngừng khi đất xuống quanh 5°C. Nên trồng đầu mùa mưa để cây có vài tháng nóng ẩm bén rễ trước mùa đông; lịch theo từng vùng có ở bài trồng cỏ Vetiver mùa nào.
Tốc độ sinh trưởng cỏ Vetiver có nhanh hơn nếu tôi bón nhiều phân không?
Chỉ nhanh hơn tới một mức. Bón phân giúp cây đẻ tép và tạo chất khô nhanh hơn, nhất là trên đất nghèo, nhưng tăng liều thêm thì tốc độ gần như không đổi (TVNI, 2002, tr. 77). Trên đất cằn, bón lót phân NPK theo hàng khi trồng là đủ; phần còn lại phụ thuộc nhiều hơn vào nước và nắng.
Hàng cỏ của tôi trồng được 6 tháng mà vẫn còn nhiều khoảng hở thì phải làm gì?
Hãy dặm ngay những chỗ hở bằng tép mới, vì cỏ Vetiver không tự lan sang chỗ trống. Kiểm tra thêm ba điều: chỗ trồng có bị bóng râm không, cây có được tưới đủ trong tháng đầu không, và có trâu bò vào gặm không. Cách chăm cho từng mục đích trồng có ở bài cách chăm sóc cỏ Vetiver.
Tôi trồng cỏ Vetiver được mấy tháng thì cắt lá lần đầu được?
Ở ruộng trồng lấy rễ của OlaFarm, cỏ được cắt ngọn một lần sau khi trồng 4 tháng, chừa gốc 20 đến 25 cm. Với hàng cỏ giữ đất, nên đợi hàng khép kín rồi mới cắt, và mỗi lần cắt vẫn chừa lại phần gốc để cây mọc lại nhanh.
Tài liệu tham khảo
- Office of the Royal Development Projects Board (n.d.). Vetiver Grass Training Manual. ORDPB, Bangkok.
- OlaFarm (2026). TCCS 76:2026/HBVN Giống cỏ Vetiver HB06 — Tiêu chuẩn cơ sở. Tiêu chuẩn cơ sở tự công bố.
- The Vetiver Network International (2002). TVNI Newsletters 1990–2002. The Vetiver Network International.
- The Vetiver Network International (2020). Vetiver System Training Manual — Fiji. The Vetiver Network International.
- Truong, P., Trần Tân Văn và Pinners, E. (2008a). Hướng dẫn kỹ thuật ứng dụng công nghệ cỏ Vetiver giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường. Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), bản tiếng Việt. https://www.vetiver.org/VNN-VSmanual.pdf
- Truong, P., Van, T. T. và Pinners, E. (2008c). Vetiver System for Agriculture. The Vetiver Network International.
OlaFarm là đơn vị cung cấp giống cỏ Vetiver được liệt kê trên danh bạ chính thức các nhà cung cấp giống cỏ Vetiver của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), mục Việt Nam (nguồn: Global Vetiver Grass Plant Suppliers). Nếu bạn cần mua giống cỏ Vetiver hoặc tư vấn thêm về giống cỏ này, hãy liên hệ OlaFarm để được trợ giúp.




