Trang chủ › Đặc tính & nhận diện › Cỏ Vetiver tiếng Anh là gì? Vetiver grass, Vetiver System và các thuật ngữ thường gặp

Cỏ Vetiver tiếng Anh là gì? Vetiver grass, Vetiver System và các thuật ngữ thường gặp

Tác giả ThS. Phạm Thị NhànCập nhật 30/10/2026Đọc 8 phútChuyên mục Đặc tính & nhận diện

Tóm tắt

Cỏ Vetiver tiếng Anh là vetiver grass, ở Ấn Độ còn gọi là khus; chữ vetiver có gốc từ tiếng Tamil ở miền Nam Ấn Độ. Trong tài liệu kỹ thuật, cách trồng cỏ thành hàng để giữ đất, giữ nước được gọi là Vetiver System hay Vetiver Grass Technology. Bài viết này trình bày tên gọi cỏ Vetiver tiếng Anh, các thuật ngữ hay gặp, và giải thích lý do vì sao đọc đúng hai chữ tiller và slip giúp tránh tính sai số giống.

Vườn giống cỏ Vetiver của OlaFarm với các vạt cỏ xanh mọc dày, một người đội nón lá làm việc ở góc xa, làng và hàng cây phía chân trời
Một vườn giống cỏ Vetiver của OlaFarm.

Cỏ Vetiver tiếng Anh gọi là gì, và cái tên ấy có nghĩa gì? Khi đọc một tài liệu kỹ thuật bằng tiếng Anh về loài cỏ này, những chữ như hedgerow, slip hay VGT nghĩa là gì?

Trong bài viết này, OlaFarm sẽ giúp bạn nắm tên gọi của cỏ Vetiver trong tiếng Anh và vài ngôn ngữ khác, cùng nghĩa của các thuật ngữ hay gặp trong tài liệu về hệ thống cỏ Vetiver.

Bài viết cũng hướng đến việc giúp bạn đọc đúng các đơn vị giống trong tài liệu nước ngoài, chỗ hay bị tính sai khi quy đổi ra số tép cần đặt.

Nội dung bài

Cỏ Vetiver tiếng Anh gọi là gì và tên ấy từ đâu ra?

Trong tiếng Anh, cỏ Vetiver được gọi là vetiver grass, hay ngắn gọn là vetiver; ở Ấn Độ và vùng Caribe, nó còn có tên khus hay khus-khus grass.

Người Ấn Độ thường gọi loài cỏ này là “khus” hoặc “khus khus” (National Research Council, 1993, tr. 19), và ở vùng Caribe, nơi cỏ được đưa sang từ Ấn Độ, tên thông dụng là “khus-khus grass” (National Research Council, 1993, tr. 39). Chữ “vetiver” thì đến từ tiếng Tamil ở miền Nam Ấn Độ. Một tài liệu giải nghĩa là “rễ được đào lên” (National Research Council, 1993, tr. 86), còn một bản tin của TVNI lại ghi từ gốc là “vettiveru”, nghĩa là “loài cỏ thô” (TVNI, 2002, tr. 542). Cách giải nghĩa thứ nhất được dùng rộng hơn, và nó khớp với việc người Ấn Độ trồng cỏ từ xưa để đào rễ lấy dầu thơm.

Tên khoa học của loài là Chrysopogon zizanioides; trong tài liệu in trước những năm 2000 hay gặp tên cũ Vetiveria zizanioides. Nghĩa và lịch sử của cái tên khoa học nằm ở bài tên khoa học của cỏ Vetiver.

Ở các nước trồng nhiều cỏ Vetiver, mỗi nơi có tên riêng, và biết tên ấy giúp tìm được tài liệu địa phương:

Ngôn ngữTên gọiGhi chú
Tiếng Anhvetiver grass, vetiver, khus-khus grasstên dùng trong tài liệu quốc tế
Tiếng Hindi, Urdukhus, khastên quen thuộc ở Ấn Độ
Tiếng Tamilvettivergốc của chữ vetiver
Tiếng Mã Laiakar wangi, rumput wanginghĩa là rễ thơm, cỏ thơm
Tiếng Tháifaegtên trong tài liệu của Ngân hàng Thế giới
Tiếng Việtcỏ Vetiver, cỏ hương bài, cỏ hương lauhai tên sau là tên dân gian

Căn cứ: (Ngân hàng Thế giới, 1993, tr. 33) · (Lê Việt Dũng và Trương Thị Bích Vân, 2016, tr. 39).

Lưu ý với tên tiếng Việt: một số cây khác cũng được gọi là hương bài, nên khi mua giống cần hỏi tên khoa học, như bài cỏ hương bài đã giải thích.

Vetiver System và Vetiver Grass Technology nghĩa là gì?

Vetiver System (VS) và Vetiver Grass Technology (VGT) là hai tên cho cùng một cách làm: trồng cỏ Vetiver thành hàng khép kín để giữ đất, giữ nước và xử lý ô nhiễm.

Bản tiếng Việt của cẩm nang kỹ thuật dịch Vetiver System là “hệ thống cỏ Vetiver” (Truong và cộng sự, 2008a, tr. 18); cách hệ thống ấy làm việc được trình bày ở bài hệ thống cỏ Vetiver. Tài liệu kỹ thuật công trình hay dùng chữ VGT, mô tả là cách dùng cỏ Vetiver, thường trồng thành hàng rào cỏ, đôi khi theo những kiểu bố trí khác (Islam, 2025, tr. 31). Hai chữ không khác nhau về kỹ thuật.

Vài thuật ngữ khác bạn sẽ gặp liên tục khi đọc tài liệu:

Thuật ngữNghĩaGhi chú
hedgerow, hedgehàng rào cỏ, hàng cỏcác khóm trồng sát nhau thành dải liền
contour lineđường đồng mứchàng cỏ chạy theo đường này, vuông góc với dòng nước
vertical interval (VI)chênh cao giữa hai hàng cỏdùng để tính khoảng cách hàng trên đất dốc
bioengineeringkỹ thuật sinh họcdùng cây sống làm vật liệu gia cố
phytoremediationxử lý ô nhiễm bằng thực vậtxem bài phytoremediation
TVNIThe Vetiver Network International, Mạng lưới Vetiver Quốc tếtổ chức phi lợi nhuận về kỹ thuật cỏ Vetiver
ICVInternational Conference on Vetiver, hội nghị Vetiver quốc tếlần đầu họp năm 1996 ở Chiang Rai, Thái Lan (ORDPB, n.d., tr. 126)

Tiller, slip và clump: thuật ngữ giống cỏ Vetiver cần đọc đúng

Ba chữ hay gặp khi đặt giống theo tài liệu tiếng Anh là tiller, slip và clump, và đọc nhầm giữa chúng có thể làm số giống lệch tới ba lần.

Hình vẽ tên cỏ Vetiver tiếng Anh theo từng bộ phận của một khóm trưởng thành, nhãn song ngữ Việt Anh chỉ phiến lá leaf blade, bẹ lá leaf sheath, thân culm, cổ rễ crown, tép tiller, rễ roots và bông panicle
Tên tiếng Anh các bộ phận của cây cỏ Vetiver: tép là tiller, cổ rễ là crown.

Tiller là một cây con, một chồi mọc ra từ cổ rễ, tức là một tép. Slip là đơn vị giao dịch gồm hai hoặc ba tiller dùng chung một mẩu cổ rễ nguyên vẹn (TVNI, DS-PLANT-QUALITY v1, 2026, tr. 5), tức là một cụm nhỏ theo cách gọi của OlaFarm. Clump là cả khóm cỏ đang mọc hoặc vừa đào lên, gồm rất nhiều tép. Crown là cổ rễ, phần gốc nằm ngay dưới mặt đất nơi chồi và rễ mới mọc ra.

Chỗ dễ nhầm là chữ slip.

Một số tài liệu dùng slip lỏng lẻo như một chữ khác của tiller, trong khi bộ tiêu chuẩn thiết kế 2026 của TVNI tách hẳn hai chữ và coi slip là thứ được chở tới công trình (TVNI, DS-PLANT-QUALITY v1, 2026, tr. 5). Bảng khối lượng trong tiêu chuẩn mái dốc cùng bộ cũng đếm theo slip, tức là đếm số hốc trồng (TVNI, DS-ENGINEERED-SLOPES v4, 2026).

Hình vẽ ba dạng giống cỏ Vetiver đặt cạnh nhau, một tép đơn có mẩu cổ rễ và rễ ngắn gọi là tiller, một cụm hai đến ba tép chung cổ rễ gọi là slip, và một khóm lớn nhiều tép vừa đào lên gọi là clump
Tiller, slip và clump trong tài liệu tiếng Anh về cỏ Vetiver: slip là cụm, không phải một tép.

Lấy một ví dụ giả định: một bảng ghi 5 slip mỗi mét hàng. Nếu mỗi slip là một cụm 3 tép thì một mét hàng cần 15 tép; đọc slip thành tép là đặt hụt ba lần. Còn OlaFarm báo giá và đếm khối lượng theo tép, và tép rễ trần xuất vườn cao 20 đến 25 cm, đường kính gốc từ 10 mm (TCCS 76:2026/HBVN, Bảng 2). Hai thuật ngữ nữa cũng hay đi kèm: bare-root slip là tép hay cụm rễ trần, còn polybag plant là cây ươm trong bầu nilon.

Nếu bạn đang đọc một tài liệu thiết kế bằng tiếng Anh và cần quy đổi số slip, số tiller ra số tép để đặt giống, OlaFarm sẵn lòng cùng bạn tính lại khối lượng theo đúng cách đếm của tài liệu đó. Bạn có thể gửi trang tài liệu và kích thước công trình qua trang báo giá hoặc trang liên hệ.

Tóm lại, cỏ Vetiver tiếng Anh là vetiver grass, còn gọi là khus ở Ấn Độ, và cách trồng cỏ thành hàng giữ đất được gọi là Vetiver System hay VGT. Khi đọc tài liệu để đặt giống, chữ cần soát kỹ nhất là slip: đó là một cụm hai, ba tép chung cổ rễ, không phải một tép.

Câu hỏi thường gặp

Cỏ Vetiver tiếng Anh là vetiver grass, vậy vetiver oil là gì?

Vetiver oil là tinh dầu Vetiver, chưng cất từ rễ cỏ. Đây là sản phẩm của nghề trồng cỏ lấy rễ đã có ở Ấn Độ từ nhiều thế kỷ, khác với việc trồng cỏ để giữ đất. Đặc điểm và cách dùng tinh dầu có ở bài tinh dầu Vetiver.

Cỏ hương bài trong tiếng Anh có phải cũng là vetiver grass không?

Phải, nếu đó đúng là loài Chrysopogon zizanioides. Tuy vậy, ở Việt Nam còn có loài cây khác cũng được gọi là hương bài, khác họ và không có các công dụng của cỏ Vetiver. Khi mua giống hay đọc tài liệu, nên đối chiếu tên khoa học thay vì chỉ dựa vào tên thường gọi.

Tôi nên tìm tài liệu về cỏ Vetiver bằng từ khoá tiếng Anh nào?

Bắt đầu với “vetiver grass” kèm việc cần làm, ví dụ “vetiver grass slope stabilization” hay “vetiver wastewater treatment”. Với tài liệu khoa học, nên tìm cả tên Chrysopogon zizanioides lẫn tên cũ Vetiveria zizanioides, vì nhiều bài báo trước năm 2000 chỉ dùng tên cũ. Sổ tay và bộ tiêu chuẩn thiết kế của TVNI được đăng trên trang vetiver.org.

Trong tài liệu tiếng Anh, VGT và Vetiver System có khác nhau không?

Không khác về kỹ thuật: cả hai chỉ cách dùng cỏ Vetiver trồng thành hàng để giữ đất, giữ nước và xử lý ô nhiễm (Islam, 2025, tr. 31). Chữ VGT hay gặp hơn trong các bản đặc tả kỹ thuật công trình. Trong tiếng Việt, cả hai thường được gọi là hệ thống cỏ Vetiver hoặc công nghệ cỏ Vetiver.

Tài liệu tham khảo

  • Islam, M. S. (2025). Standard Specification for Slope Stabilization Using Vetiver Grass. The Vetiver Network International. Giấy phép CC BY-NC-SA 4.0.
  • Lê Việt Dũng và Trương Thị Bích Vân (2016). Cỏ Vetiver (Chrysopogon zizanioides) và các ứng dụng ở Việt Nam. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ.
  • National Research Council (1993). Vetiver Grass: A Thin Green Line Against Erosion. National Academy Press, Washington, D.C. https://doi.org/10.17226/2077
  • Ngân hàng Thế giới (1993). Vetiver Grass: The Hedge Against Erosion (ấn bản 4). World Bank, Washington, D.C.
  • Office of the Royal Development Projects Board (n.d.). Vetiver Grass Training Manual. ORDPB, Bangkok.
  • OlaFarm (2026). TCCS 76:2026/HBVN Giống cỏ Vetiver HB06 — Tiêu chuẩn cơ sở. Tiêu chuẩn cơ sở tự công bố.
  • The Vetiver Network International (2002). TVNI Newsletters 1990–2002. The Vetiver Network International.
  • The Vetiver Network International (TVNI). (2026). Description, Grading and Acceptance of Vetiver Planting Material (DS-PLANT-QUALITY), v1, ngày 03/09/2026. Trong: VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
  • The Vetiver Network International (TVNI). (2026). VGT for Engineered Slopes: Integrated bio-hydro-mechanical system (DS-ENGINEERED-SLOPES), v4, ngày 26/08/2026. Trong: VGT Global Design Standards and Guides. https://vetiver.org/vetiver-grass-technology/design-standards/
  • Truong, P., Trần Tân Văn và Pinners, E. (2008a). Hướng dẫn kỹ thuật ứng dụng công nghệ cỏ Vetiver giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường. Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), bản tiếng Việt. https://www.vetiver.org/VNN-VSmanual.pdf

OlaFarm là đơn vị cung cấp giống cỏ Vetiver được liệt kê trên danh bạ chính thức các nhà cung cấp giống cỏ Vetiver của Mạng lưới Vetiver Quốc tế (TVNI), mục Việt Nam (nguồn: Global Vetiver Grass Plant Suppliers). Nếu bạn cần mua giống cỏ Vetiver hoặc tư vấn thêm về giống cỏ này, hãy liên hệ OlaFarm để được trợ giúp.

ThS. Phạm Thị Nhàn — Quản lý OlaFarm

ThS. Phạm Thị Nhàn

Quản lý OlaFarm — Thạc sĩ Công nghệ sinh học

Trực tiếp phụ trách chọn lọc và khảo nghiệm dòng giống HB06 từ năm 2016; đồng hành cùng ~600 dự án trồng Vetiver chống sạt lở, xử lý môi trường và nông nghiệp bền vững trên ~30 tỉnh/thành. Xem hồ sơ chuyên môn →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *